Χριστιανικός Ορθόδοξος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Φίλων
Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου ο Άγιος Γρηγόριος Ο Παλαμάς
Καλάθι αγορών : 0 | 0,00

Ευεργετινός Τόμος Γ'

Κωδικός: PERIVOLI-027


Έχετε 0 προϊόντα στο καλάθι
Ποσότητα:

ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ

Λόγοι και διδασκαλίες Αγίων Πατέρων

Γ'

Σε κάθε εποχή ο λόγος του Ευαγγελίου σπέρνεται απο τον Κύριο στις καρδιές των ανθρώπων. Σε όσες βρίσκει καλή γη, καρποφορεί πλούσια· και αυτό θα συνεχίζεται μέχρι τη συντέλεια, όταν ο επουράνιος Γεωργός θα κάνει τον θερισμό.

Πέρα από τις αρετές και την αγιότητα, ο λόγος του Ευαγγελίου καρποφορεί επίσης και λόγο, ξεχείλισμα του φωτισμένου νου και της αγιασμένης καρδιάς οσίων Πατέρων και διδασκάλων. Ο θησαυρός αυτός του πατερικού λόγου συσσωρεύεται αιώνες τώρα, ξεπερνώντας τα χρονικά και τοπικά όρια, και έχει αποταμιευθεί στα "πατερικά" βιβλία: στα συγγράμματα των Πατέρων, στους βίους των Αγίων και των Μαρτύρων, στις διηγήσεις και τα αποφθέγματα των Οσίων της ερήμου -στα παραδοσιακά, δηλαδή, αναγνώσματα των ορθοδόξων ανά τους αιώνες.

Από αυτή την τεράστια κληρονομιά σταχυολογήθηκε από τον μοναχό Παύλο (+ 1054) η συλλογή που έγινε γνωστή με το όνομα Ευεργετινός.

Διαβάστε τον Πρόλογο και Περιεχόμενα του βιβλίου στις καρτέλες παρακάτω.


Δεμένο
Διαστάσεις: 17,5Χ24,5
Σελίδες: 435
Γλώσσα: Καθομιλουμένη
ISBN: 960-7407-37-7




Σε κάθε εποχή ο λόγος του Ευαγγελίου σπέρνεται απο τον Κύριο στις καρδιές των ανθρώπων. Σε όσες βρίσκει καλή γη, καρποφορεί πλούσια· και αυτό θα συνεχίζεται μέχρι τη συντέλεια, όταν ο επουράνιος Γεωργός θα κάνει τον θερισμό.

Πέρα από τις αρετές και την αγιότητα, ο λόγος του Ευαγγελίου καρποφορεί επίσης και λόγο, ξεχείλισμα του φωτισμένου νου και της αγιασμένης καρδιάς οσίων Πατέρων και διδασκάλων. Ο θησαυρός αυτός του πατερικού λόγου συσσωρεύεται αιώνες τώρα, ξεπερνώντας τα χρονικά και τοπικά όρια, και έχει αποταμιευθεί στα "πατερικά" βιβλία: στα συγγράμματα των Πατέρων, στους βίους των Αγίων και των Μαρτύρων, στις διηγήσεις και τα αποφθέγματα των Οσίων της ερήμου -στα παραδοσιακά, δηλαδή, αναγνώσματα των ορθοδόξων ανά τους αιώνες.

Από αυτή την τεράστια κληρονομιά σταχυολογήθηκε από τον μοναχό Παύλο (+ 1054) η συλλογή που έγινε γνωστή με το όνομα Ευεργετινός.

Ο Παύλος, εύπορος και μορφωμένος Κωνσταντινουπολίτης, ακολούθησε τη μοναχική ζωή. Αποσύρθηκε σε ένα κτήμα του έξω από την Πόλη, το οποίο μετέτρεψε σε ασκητήριο και το αφιέρωσε στην υπεραγία Θεοτόκο την "Ευεργέτιδα". Αυτό εξελίχθηκε στη μεγαλόπρεπη μονή της Ευεργέτιδος που διατηρήθηκε ως την Άλωση, και ο ιδρυτής, ο μακάριος Παύλος, επονομάστηκε Ευεργετινός.

Για την ωφέλεια τη δική του και των συνασκητών του ο Παύλος σκέφτηκε να συντάξει μιαν αντιπροσωπευτική ανθολογία πνευματικών κειμένων, με έμφαση στην πρακτική διδαχή και στο ενάρετο παράδειγμα. Συγκέντρωσε λοιπόν διαλεχτά αποσπάσματα από τα πατερικά βιβλία: το Γεροντικό στην εκτεταμένη του μορφή, το Λαυσαϊκό του Παλλαδίου, τους βίους των Αγίων (Ευθυμίου, Παχωμίου, Θεοδοσίου, Σάββα, Ιωάννου του ελεήμονος, Θεοδώρας, Συγκλητικής κ.ά.), τα έργα των Πατέρων (Εφραίμ και Ισαάκ των Σύρων, Βαρσανουφίου, Γρηγορίου του Διαλόγου, Διαδόχου, Ησαΐα, Μαξίμου, Μάρκου κ.ά.). Δεν περιορίστηκε όμως σε απλή συλλογή, αλλά τα ταξινόμησε θεματικά σε διακόσιες "υποθέσεις" (=θέματα, κεφάλαια) και τα χώρισε σε τέσσερα βιβλία, από πενήντα υποθέσεις το καθένα.

Η εργασία του αποδείχτηκε εξαιρετικά πετυχημένη, και το βιβλίο κυκλοφόρησε και πέρα από το μοναστήρι του και αγαπήθηκε πολύ, καθώς η ποικιλία των θεμάτων και η χάρη των περιεχομένων του το έκαναν εξαιρετικά ευχάριστο ανάγνωσμα. Είχε τον μακροσκελή τίτλο: "Συναγωγή των θεοφθόγγων ρημάτων και διδασκαλιών των θεοφόρων και αγίων Πατέρων, από πάσης Γραφής θεοπνεύστου συναθροισθείσα, οικείως τε και προσφόρως εκτεθείσα παρά Παύλου του οσιωτάτου μοναχού και κτήτορος Μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ευεργέτιδος και Ευεργετινού καλουμένου", έγινε όμως γνωστό με το όνομα Ευεργετινός, από την επωνυμία του ευλαβούς συντάκτη του.

Όσα περιέχονται στον Ευεργετινό αναφέρονται βέβαια στους μοναχούς και στη μοναχική ζωή, ωστόσο ενδιαφέρουν και ωφελούν όλους τους χριστιανούς, αφού το πνεύμα τους ουσιαστικά είναι το πνεύμα του Ευαγγελίου. Και στις σελίδες του καθένας, μοναχός ή λαϊκός, βρίσκει ό,τι χρειάζεται: καθοδήγηση στην πνευματική ζωή, τόνωση στον αγώνα, παρακίνηση σε μετάνοια, ορθόδοξη γνώση, κατάνυξη.

Η μεγάλη αυτή αξία και ωφέλεια του Ευεργετινού, η οποία διαπιστώνεται από κάθε αναγνώστη του εδώ και χίλια χρόνια, εκφράστηκε επιγραμματικά από τον γέροντα Παΐσιο: "Ο Ευεργετινός είναι ευεργεσία μεγάλη, γιατί μπορούμε να γνωρίσουμε όλο το πνεύμα των Αγίων Πατέρων. Βοηθάει, γιατί περιγράφει τους αγώνες των Πατέρων για όλα τα πάθη με τη σειρά, και η ψυχή γνωρίζει πώς εκείνοι δούλεψαν και βοηθιέται" 1.

Για περισσότερο από επτά αιώνες ο Ευεργετινός κυκλοφορούσε μόνο σε χειρόγραφη μορφή και ήταν σπάνιος. Το 1783 έγινε η πρώτη έντυπη έκδοση στη Βενετία2 από χειρόγραφο της Μονής Κουτλουμουσίου, με επιμέλεια του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, ο οποίος έγραψε και το βαθυστόχαστο Προοίμιο.

Το έργο επανεκδόθηκε το 1861 στην Κωνσταντινούπολη, και το 1900 και 1901 στην Αθήνα. Το 1957 ο μοναχός Βίκτωρ Ματθαίου άρχισε τη δική του έκδοση, την οποία χαρακτήρισε "πέμπτη", και σε αυτή εφοδίασε το κείμενο με άφθονες ερμηνευτικές σημειώσεις στο περιθώριο. Το 1980 ο διάδοχός του ιερομόναχος Ματθαίος Λαγγής προχώρησε σε νέα έκδοση, την "έκτη", στην οποία το πρωτότυπο κείμενο συνοδεύεται από ελεύθερη μετάφραση σε απλή καθαρεύουσα. Στη μορφή αυτή το έργο κυκλοφορεί μέχρι σήμερα σε τέσσερις τόμους.

Στην παρούσα έκδοση ο Ευεργετινός προσφέρεται μεταφρασμένος στα νέα ελληνικά, ώστε να είναι προσιτός σε όλους, και θα ολοκληρωθεί σε τέσσερις τόμους, σύμφωνα με τη διαίρεσή του σε τέσσερα "βιβλία". Η μετάφραση έγινε με βάση την πρώτη έκδοση του 1783. Αυτή η έκδοση εννοείται όταν στις σημειώσεις παραπέμπουμε στο κείμενο.

Σε σύγκριση με την έκδοση του 1783, η έκδοση του μοναχού Βίκτωρος έχει ορισμένα λάθη, συνήθως λόγω "ομοιοτελεύτου", κατά την έκφραση των φιλολόγων. Τα λάθη αυτά δεν ενδιαφέρουν εδώ και γι' αυτό δεν αναφέρονται.

Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις, όπου και η πρώτη έκδοση έχει κάποιο πρόβλημα. Όταν αυτό δημιουργεί ασάφεια η αλλοίωση του νοήματος, διορθώνεται με βάση το κείμενο άλλων εκδόσεων3. Σε ελάχιστες περιπτώσεις η διόρθωση δεν στηρίζεται σε άλλη έκδοση, η ανάγκη της όμως είναι προφανής. Κάθε φορά η σχετική διόρθωση αναφέρεται σε σημείωση, όπου η συμπλήρωση κενών του κειμένου υποδηλώνεται με τη χρήση <> και ο εξοβελισμός των περιττών με [ ].

Καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε η μετάφραση να είναι πιστή στο κείμενο αλλά και ρέουσα. Η βοήθεια προς τον αναγνώστη παρέμεινε διακριτική, με σχόλια μόνο όπου αυτά κρίθηκαν απαραίτητα, αφού το κείμενο έχει τόσα να πει από μόνο του, και συχνά ένα δύσκολο σημείο διασαφηνίζεται ή συμπληρώνεται από κάποιο άλλο.

Υπάρχουν ωστόσο λέξεις που χρησιμοποιούνται μόνο στη μοναχική γλώσσα ή έχουν σε αυτή άλλη σημασία. Αυτές σημειώνονται με αστερίσκο και εξηγούνται σε ένα μικρό γλωσσάρι στο τέλος. Από τη σήμανση με αστερίσκο εξαιρέθηκε, λόγω της μεγάλης της συχνότητας, η λέξη αββάς, που σημαίνει γέροντας, ηγούμενος. Ας σημειωθέι επίσης ότι η λέξη αδελφός εδώ σημαίνει σχεδόν πάντα τον μοναχό, και η λέξη εχθρός τον διάβολο.

Στη διάρκεια της ετοιμασίας του παρόντος τόμου ήταν ανεκτίμητη η βοήθεια του φιλάδελφου κ. Παναγιώτη Σωτηρούδη, αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος πρόθυμα διάβασε με προσοχή τη μετάφραση και τις σημειώσεις και πρότεινε εύστοχες διορθώσεις και βελτιώσεις. Του εκφράζουμε και εδώ την ευγνωμοσύνη μας.

Παραδίδοντας στην κυκλοφορία τον πρώτο τόμο του Ευεργετινού, νιώθουμε την ανάγκη να δοξάσουμε τον πανάγαθο Θεό που μας αξιώνει, μετά την έκδοση της Φιλοκαλίας και των Έργων του οσίου Εφραίμ του Σύρου, να προχωρήσουμε σε ένα άλλο μείζον έργο της πνευματικής μας παράδοσης. Από την πλευρά μας αισθανόμαστε πως κάναμε ό,τι μπορούσαμε· κάθε ανθρώπινο όμως έργο αναπόφευκτα έχει ατέλειες, και γι' αυτές ζητούμε την επιείκεια και την καλόπιστη κριτική των αναγνωστών. Και πιστεύουμε ότι ο Κύριός μας θα ανταμείψει τον καλοπροαίρετο αναγνώστη του Ευεργετινού -όπως και κάθε άλλου πατερικού βιβλίου- με πλούσια πνευματική καρποφορία.

Το Περιβόλι της Παναγίας


 

 

___________________________

1. Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι. Β'. Πνευματική αφύπνιση. Έκδοση Ι. Ησυχ. "Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1999, σ. 101.

2. Βλ. σ. 4.

3. Τις εκδόσεις αυτές βλ. στη σ. 12.

Συντομογραφίες - Σύμβολα 12
ΥΠΟΘΕΣΗ Α' (1): Δεν πρέπει να κατακρίνουμε στηριγμένοι σε υπόνοιες, ούτε καν να πιστεύουμε σε αυτές.
13
ΥΠΟΘΕΣΗ Β' (2): Δεν πρέπει να κατακρίνουμε ούτε εκείνον που αμαρτάνει φανερά, ούτε να εξουδενώνουμε κανέναν, αλλά να προσέχουμε τον εαυτό μας και να μην περιεργαζόμαστε τι κάνουν οι άλλοι. Γιατί αυτός που προσέχει τα δικά του σφάλματα, δεν μπορεί να κατακρίνει τον συνάνθρωπό του.
22
ΥΠΟΘΕΣΗ Γ' (3): Δεν πρέπει να σκανδαλίζουμε κάποιον κατά τις ενέργειες που γίνονται χωρίς εντολή. Τι μπορεί να κάνει το σκάνδαλο. Πρέπει να μη σκανδαλιζόμαστε, αλλά να θεραπεύουμε αυτούς που σκανδαλίζονται.
50
ΥΠΟΘΕΣΗ Δ' (4): Ο χριστιανός οφείλει να αιχμαλωτίζει κάθε σκέψη, κάνοντάς την να υπακούσει στον Χριστό. Γιατί οι πνευματικοί άνθρωποι χειραγωγούνται σε καλές σκέψεις ακόμη και από πράγματα κοσμικά ή και αμαρτωλά.
55

ΥΠΟΘΕΣΗ Ε' (5): Σχετικά με τον δόλο και τη μοχθηρία, την απλότητα και την ακακία: από πού γεννιούνται και ποια είναι η βλάβη και η ωφέλεια που προξενούν. Επίσης, σχετικά με τον φθόνο.

58
ΥΠΟΘΕΣΗ ς' (6): Όσοι καταφρονούν και ειρωνεύονται τους ανθρώπους που είναι απλοϊκοί και ταπεινώνουν τον εαυτό τους, διαπράττουν πολύ μεγάλη αμαρτία.
61
ΥΠΟΘΕΣΗ Ζ' (7): Ό,τι κάνει ο πιστός, πρέπει να το κάνει με καλή συνείδηση και όχι κακή· γιατί ο Θεός κρίνει την πράξη του καθενός όχι από αυτό που φαίνεται, αλλά σύμφωνα με τον σκοπό εκείνου που την πράττει.
64
ΥΠΟΘΕΣΗ Η' (8): Η συνείδηση είναι μεγάλο δώρο του Θεού προς εμάς και βοηθά πολύ εκείνον που την ακούει.
67
ΥΠΟΘΕΣΗ Θ' (9): Πρέπει να προσέχουμε αδιάκοπα και να φρουρούμε από παντού τον εαυτό μας, γιατί ο εχθρός επιτίθεται από παντού και με όλα τα μέσα.
69
ΥΠΟΘΕΣΗ Ι' (10): Πρέπει να εξετάζουμε προσεκτικά τον εαυτό μας, ώστε να διορθώνουμε τα σφάλματα και να επαυξάνουμε τα καλά.
82
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΑ' (11): Για τον πιστό είναι επικίνδυνη η παράβαση ακόμη και μίας εντολής, επειδή έχει λάβει δύναμη να τις τηρεί όλες και θα του ζητηθούν όλες. Ακόμη και ένα μικρό πάθος βλάπτει πάρα πολύ.
86
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΒ' (12): Τα αμαρτήματα εκείνων που έλαβαν θεία γνώση, όπως και των ευλαβών χριστιανών και μοναχών, ακόμη και τα μικρά, τιμωρούνται με μεγάλες δοκιμασίες.
98
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΓ' (13): Πρέπει να αντιστεκόμαστε γενναία στην ακηδία και στη λύπη που προέρχεται από τους δαίμονες. Σχετικά με την υπομονή.
101
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΔ' (14): Ο αγωνιστής, και όταν είναι άρρωστος, δεν πρέπει καθόλου να επιθυμεί τις απολαύσεις και να καταργεί την άσκηση. Επίσης, να μη στηρίζει την ελπίδα της θεραπείας του στα γιατρικά αλλά στον Θεό, ο οποίος και επιτρέπει να έρχονται οι αρρώστιες.
119
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΕ' (15): Πώς και πότε πρέπει να χρησιμοποιούμε τα ιατρικά μέσα, και ποια από αυτά. Ο μοναχός δεν πρέπει να απομακρύνεται από το μοναστήρι για χάρη σωματικής θεραπείας, αλλά και όταν είναι άρρωστος να παραμένει καρτερικά σε αυτό και να αρκείται στις φροντίδες των αδελφών.
128
ΥΠΟΘΕΣΗ Ις' (16): Ο μοναχός δεν πρέπει να κάνει λουτρό ή ακόμη και να γυμνώνεται, αν δεν υπάρχει ανάγκη.
134
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΖ' (17): Τίποτε δεν υπάρχει που να μην το καθορίζει ο Θεός. Όλα όσα γίνονται, ακόμη και οι αιφνίδιοι θάνατοι, είναι καθορισμένα από την πρόγνωση του Θεού.
141
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΗ' (18): Για την υπομονή στις αρρώστιες και για την ωφέλεια που αυτές προξενούν. Σε μερικούς ενάρετους ανθρώπους ο Θεός στέλνει, κατ' οικονομίαν, παιδαγωγικές δοκιμασίες, ώστε να καθαρισθούν εντελώς.
143
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΘ' (19): Πολλές φορές οι δίκαιοι παραδίνονται σε βίαιο θάνατο για το πνευματικό τους συμφέρον.
152
ΥΠΟΘΕΣΗ Κ' (20): Δεν πρέπει να παραξενευόμαστε όταν συμβεί κάτι κακό σε ενάρετους ανθρώπους.
158
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΑ' (21): Ο πιστός, ακόμη και αν κάποτε, για το πνευματικό του συμφέρον, στερηθεί τα απαραίτητα, δεν πρέπει αμέσως να αποθαρρυνθεί, αλλά να ευχαριστεί τον Κύριο, να περιμένει με υπομονή τη βοήθειά του και να ελπίζει, χωρίς ίχνος αμφιβολίας, ότι οπωσδήποτε ο καλός Θεός θα προνοήσει γι' αυτόν. Είναι ντροπή για τον ασκητή, που είναι υπηρέτης του Θεού, να πλησιάζει κοσμικούς και να τους ζητά αυτά που χρειάζεται, ακόμη και αν πιέζεται απο την ανέχεια.
163
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΒ' (22): Ποιος είναι εκείνος που έχει παράλογη ελπίδα στον Χριστό.
175
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΓ' (23): Δεν πρέπει να παραβαίνουμε ούτε την παραμικρή εντολή για κάποια υλική ανάγκη, όσο επείγουσα και να είναι αυτή, ή από φόβο ανθρώπινο.
178
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΔ' (24): Ο πιστός, ακόμη και αν κάποτε βρεθεί μέσα σε θορύβους, δεν πρέπει να επηρεάζεται από το εξωτερικό περιβάλλον, αλλά να αποβλέπει στον Θεό και να κάνει το αρεστό σε Αυτόν.
181
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΕ' (25): Αυτός που θέλει να αρέσει στον Θεό δεν πρέπει να υπολογίζει καθόλου τους εξευτελισμούς ή τις τιμές που προέρχονται από τους ανθρώπους.
184
ΥΠΟΘΕΣΗ Κς' (26): Την αρετή πρέπει να την ασκούμε κρυφά, χωρίς επίδειξη και καυχησιολογία. Σχετικά με την κενοδοξία και την ανθρωπαρέσκεια. Από πού γεννιέται η κενοδοξία, ποια είναι τα έργα της και πώς εξαλείφεται.
188
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΖ' (27): Δεν πρέπει να επιδιώκουμε τη φιλία των μεγάλων και τρανών του κόσμου.
201
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΗ' (28): Δεν πρέπει από αυταρέσκεια να κάνουμε περισσότερο από ό,τι οι υπόλοιποι αδελφοί στη μονή.
206
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΘ' (29): Η υπερηφάνεια μπορεί και μόνη της να οδηγήσει τον χριστιανό στην απώλεια. Όσοι φουσκώνουν για τα κατορθώματά τους εγκαταλείπονται από τη θεία χάρη και πέφτουν.
211
ΥΠΟΘΕΣΗ Λ' (30): Από πού γεννιέται η βλασφημία και πώς θεραπεύεται.
226
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΑ' (31): Η πιο μεγάλη αρετή είναι η διάκριση, και με αυτή πρέπει να κάνει ο πιστός ό,τι κάνει. Γιατί όσα γίνονται χωρίς διάκριση και σκοπό, ακόμη και αν είναι καλά, δεν ωφελούν καθόλου, μερικές φορές μάλιστα βλάπτουν.
233
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΒ' (32): Χωρίς τη βοήθεια του Θεού ο αγωνιζόμενος δεν μπορεί ούτε από την κακία να απαλλαγεί, ούτε την αρετή να αποκτήσει. Η θεία υιοθεσία δεν είναι αποτέλεσμα των έργων αλλά της χάρης του Θεού.
246
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΓ' (33): Ποια είναι η αιτία των πειρασμών, ποια η ωφέλεια από αυτούς, και ποια η διαφορά μεταξύ τους.
251
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΔ' (34): Πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε τους πειρασμούς. Δεν πρέπει να εκθέτουμε τον εαυτό μας σε αυτούς. Πότε και σε ποιες περιστάσεις πρέπει να αποφεύγουμε τον πειρασμό και πότε να τον δεχόμαστε.
269
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΕ' (35): Δεν πρέπει να κυνηγούμε το χάρισμα της θαυματουργίας, αλλά να το αποφεύγουμε από ταπείνωση. Ούτε άλλα χαρίσματα πρέπει κανείς να επιθυμεί ή να ζητά από τον Θεό· και αν αξιωθεί να λάβει, να μην υπερηφανεύεται, αλλά να τα φυλάγει με την ταπείνωση. Όσοι ζουν θεάρεστα δεν είναι καθόλου κατώτεροι από εκείνους που κάνουν θαύματα. Υπάρχουν άλλα χαρίσματα ανώτερα από τη θαυματουργία, και από αυτά μάλλον αναγνωρίζονται οι άνθρωποι που έχουν άγιο Πνεύμα.
280
ΥΠΟΘΕΣΗ Λς' (36): Μεγαλύτερη από όλες τις αρετές είναι η αγάπη. Εκείνος που αγαπά όπως θέλει ο Θεός, σε κάθε περίπτωση προτιμά την ωφέλεια και την ευχαρίστηση του συνανθρώπου του και όχι τη δική του.
290
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΖ' (37): Για χάρη του συνανθρώπου πρέπει να προσφέρουμε ακόμη και τη ζωή μας.
301
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΗ' (38): Όποιος έχει την αγάπη και την ταπείνωση που δίνει ο Κύριος, αγωνίζεται να μη λυπεί τον συνάνθρωπό του, αλλά με κάθε τρόπο να τον εξυπηρετεί, και όλα του τα προβλήματα να τα κάνει δικά του.
308
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΘ' (39): Εκείνος που αγαπά τον συνάνθρωπο με τον τρόπο που θέλει ο Θεός, φροντίζει να του κάνει καλό και χωρίς αυτός να το γνωρίζει.
321
ΥΠΟΘΕΣΗ Μ' (40): Ο πιστός, και όταν πουλά ή αγοράζει ή κάνει κάτι παρόμοιο, πρέπει να έχει μπροστά στα μάτια του τον Θεό και να μη δέχεται να ζημιωθεί ο συνάνθρωπός του, ακόμη και αν εκείνος λέει ότι δεν αδικείται. Την αγάπη πρέπει κανείς να τη συνοδεύει με την αποφυγή της παρρησίας, και μάλιστα οι νέοι. Στα κοινόβια οι ιδιαίτερες ομάδες πρέπει να αποφεύγονται, γιατί είναι ολέθριες.
325
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΑ' (41): Τι πρέπει να κάνουμε προς τους επισκέπτες, πώς να τους υποδεχόμαστε κα πώς να τους μιλάμε.
332

ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΒ' (42): Πολλοί από τους πατέρες, όταν τους επισκέπτονταν ενάρετοι αδελφοί, χαλάρωναν λίγο την άσκησή τους, προκειμένου να περιποιηθούν τους επισκέπτες, χωρίς διόλου να βλάπτονται οι ίδιοι από αυτό, εξαιτίας της απάθειάς τους. Ορισμένοι μάλιστα από αυτούς, γι' αυτή τη σύντομη χαλάρωση, μετά τιμωρούσν τον εαυτό τους. Εκείνος ο οποίος, στη διάρκεια των επισκέψεων και των γευμάτων, δεν χαλαρώνει καθόλου την άσκησή του, ή τη χαλαρώνει μεν, αλλά λίγο, είναι αξιέπαινος γι' αυτούς που κρίνουν ορθά. Δεν πρέπει να πειθόμαστε σε εκείνους που μας αναγκάζουν να φάμε πέρα από το μέτρο.

338
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΓ' (43): Σε αυτούς που επισκέπτονται το κοινόβιο, ακόμη και αν είναι μοναχοί, δεν πρέπει να επιτρέπεται ανεξέλεγκτα η συνομιλία ή η συγκατοίκηση με τους αδελφούς. Πώς πρέπει να συμπεριφέρονται οι αδελφοί του κοινοβίου προς τους επισκέπτες.
346
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΔ' (44): Δεν πρέπει να τρώμε μαζί  με ανθρώπους αδιάφορους. Αυτούς που ρωτούν, αλλά δεν εφαρμόζουν όσα ακούν, μετά από μία δύο συνομιλίες πρέπει να τους αποφεύγουμε.
350
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕ' (45): Πώς πρέπει να συμπεριφέρονται στο ξένο μέρος αυτοί που πηγαίνουν κάπου ως επισκέπτες, και πώς να οδοιπορούν, είτε μόνοι είτε μαζί με άλλους αδελφούς.
353
ΥΠΟΘΕΣΗ Μς' (46): Καθέναν που έρχεται για να ζητήσει ελεημοσύνη πρέπει να μην τον διώχνουμε με άδεια χέρια, αλλά να τον δεχόμαστε με καλοσύνη ως σταλμένο από τον Θεό και να του δίνουμε από ό,τι έχουμε. Ακόμη και αν αυτός φέρεται με αναίδεια, εμείς, κατά μίμηση του Θεού, πρέπει να δείχνουμε ανεξικακία και να μη θυμώνουμε. Πολλές φορές τους ελεήμονες ο Θεός τους ανταμείβει πολύ περισσότερο. Με ποιον τρόπο και από ποιους πρέπει να διενεργείται στα κοινόβια η ελεημοσύνη.
358
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΖ' (47): Δεν πρέπει ο μοναχός, με πρόφαση την ελεημοσύνη, να έχει χρήματα ή να τα δέχεται, όταν του δίνουν. Ποια είναι η ελεημοσύνη που ταιριάζει στον μοναχό.
378
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΗ' (48): Πολλές φορές κάποιοι που ήταν φτωχοί, αλλά έκαναν ελεημοσύνη όσο μπορούσαν, και έπειτα απέκτησαν πολλά χρήματα, νικήθηκαν από τη φιλαργυρία και απέβαλαν και τη συνήθεια της ελεημοσύνης που είχαν.
391
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΘ' (49): Ο μοναχός δεν πρέπει να παίρνει από κάθε άνθρωπο αδιακρίτως, ούτε να παίρνει παραπάνω από όσο έχει ανάγκη. Αυτός που παίρνει, πρέπει να κοπιάζει για χάρη εκείνων που του δίνουν.
396
ΥΠΟΘΕΣΗ Ν' (50): Πρέπει να απέχουμε από εκείνα που δεν μας αφορούν ή είναι ξένα, θεωρώντας τα ολέθρια.
403
Γλωσσάρι 407
Ευρετήριο ονομάτων 409
Ευρετήριο εννοιών 414
Ευρετήριο αγιογραφικών χωρίων 429
Χάρτης 435





Login-iconLogin
active³ 5.3 · IPS κατασκευή E-shop · Όροι χρήσης