Χριστιανικός Ορθόδοξος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Φίλων
Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου ο Άγιος Γρηγόριος Ο Παλαμάς
Καλάθι αγορών : 0 | 0,00

Ευεργετινός Τόμος Δ'

Κωδικός: PERIVOLI-033


Έχετε 0 προϊόντα στο καλάθι
Ποσότητα:

ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ

Λόγοι και διδασκαλίες Αγίων Πατέρων

Δ'

Σε κάθε εποχή ο λόγος του Ευαγγελίου σπέρνεται απο τον Κύριο στις καρδιές των ανθρώπων. Σε όσες βρίσκει καλή γη, καρποφορεί πλούσια· και αυτό θα συνεχίζεται μέχρι τη συντέλεια, όταν ο επουράνιος Γεωργός θα κάνει τον θερισμό.

Πέρα από τις αρετές και την αγιότητα, ο λόγος του Ευαγγελίου καρποφορεί επίσης και λόγο, ξεχείλισμα του φωτισμένου νου και της αγιασμένης καρδιάς οσίων Πατέρων και διδασκάλων. Ο θησαυρός αυτός του πατερικού λόγου συσσωρεύεται αιώνες τώρα, ξεπερνώντας τα χρονικά και τοπικά όρια, και έχει αποταμιευθεί στα "πατερικά" βιβλία: στα συγγράμματα των Πατέρων, στους βίους των Αγίων και των Μαρτύρων, στις διηγήσεις και τα αποφθέγματα των Οσίων της ερήμου -στα παραδοσιακά, δηλαδή, αναγνώσματα των ορθοδόξων ανά τους αιώνες.

Από αυτή την τεράστια κληρονομιά σταχυολογήθηκε από τον μοναχό Παύλο (+ 1054) η συλλογή που έγινε γνωστή με το όνομα Ευεργετινός.

Διαβάστε τον Πρόλογο και Περιεχόμενα του βιβλίου στις καρτέλες παρακάτω.


Δεμένο
Διαστάσεις: 17,5Χ24,5
Σελίδες: 431
Γλώσσα: Καθομιλουμένη
ISBN: 978-960-7407-42-9




Σε κάθε εποχή ο λόγος του Ευαγγελίου σπέρνεται απο τον Κύριο στις καρδιές των ανθρώπων. Σε όσες βρίσκει καλή γη, καρποφορεί πλούσια· και αυτό θα συνεχίζεται μέχρι τη συντέλεια, όταν ο επουράνιος Γεωργός θα κάνει τον θερισμό.

Πέρα από τις αρετές και την αγιότητα, ο λόγος του Ευαγγελίου καρποφορεί επίσης και λόγο, ξεχείλισμα του φωτισμένου νου και της αγιασμένης καρδιάς οσίων Πατέρων και διδασκάλων. Ο θησαυρός αυτός του πατερικού λόγου συσσωρεύεται αιώνες τώρα, ξεπερνώντας τα χρονικά και τοπικά όρια, και έχει αποταμιευθεί στα "πατερικά" βιβλία: στα συγγράμματα των Πατέρων, στους βίους των Αγίων και των Μαρτύρων, στις διηγήσεις και τα αποφθέγματα των Οσίων της ερήμου -στα παραδοσιακά, δηλαδή, αναγνώσματα των ορθοδόξων ανά τους αιώνες.

Από αυτή την τεράστια κληρονομιά σταχυολογήθηκε από τον μοναχό Παύλο (+ 1054) η συλλογή που έγινε γνωστή με το όνομα Ευεργετινός.

Ο Παύλος, εύπορος και μορφωμένος Κωνσταντινουπολίτης, ακολούθησε τη μοναχική ζωή. Αποσύρθηκε σε ένα κτήμα του έξω από την Πόλη, το οποίο μετέτρεψε σε ασκητήριο και το αφιέρωσε στην υπεραγία Θεοτόκο την "Ευεργέτιδα". Αυτό εξελίχθηκε στη μεγαλόπρεπη μονή της Ευεργέτιδος που διατηρήθηκε ως την Άλωση, και ο ιδρυτής, ο μακάριος Παύλος, επονομάστηκε Ευεργετινός.

Για την ωφέλεια τη δική του και των συνασκητών του ο Παύλος σκέφτηκε να συντάξει μιαν αντιπροσωπευτική ανθολογία πνευματικών κειμένων, με έμφαση στην πρακτική διδαχή και στο ενάρετο παράδειγμα. Συγκέντρωσε λοιπόν διαλεχτά αποσπάσματα από τα πατερικά βιβλία: το Γεροντικό στην εκτεταμένη του μορφή, το Λαυσαϊκό του Παλλαδίου, τους βίους των Αγίων (Ευθυμίου, Παχωμίου, Θεοδοσίου, Σάββα, Ιωάννου του ελεήμονος, Θεοδώρας, Συγκλητικής κ.ά.), τα έργα των Πατέρων (Εφραίμ και Ισαάκ των Σύρων, Βαρσανουφίου, Γρηγορίου του Διαλόγου, Διαδόχου, Ησαΐα, Μαξίμου, Μάρκου κ.ά.). Δεν περιορίστηκε όμως σε απλή συλλογή, αλλά τα ταξινόμησε θεματικά σε διακόσιες "υποθέσεις" (=θέματα, κεφάλαια) και τα χώρισε σε τέσσερα βιβλία, από πενήντα υποθέσεις το καθένα.

Η εργασία του αποδείχτηκε εξαιρετικά πετυχημένη, και το βιβλίο κυκλοφόρησε και πέρα από το μοναστήρι του και αγαπήθηκε πολύ, καθώς η ποικιλία των θεμάτων και η χάρη των περιεχομένων του το έκαναν εξαιρετικά ευχάριστο ανάγνωσμα. Είχε τον μακροσκελή τίτλο: "Συναγωγή των θεοφθόγγων ρημάτων και διδασκαλιών των θεοφόρων και αγίων Πατέρων, από πάσης Γραφής θεοπνεύστου συναθροισθείσα, οικείως τε και προσφόρως εκτεθείσα παρά Παύλου του οσιωτάτου μοναχού και κτήτορος Μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ευεργέτιδος και Ευεργετινού καλουμένου", έγινε όμως γνωστό με το όνομα Ευεργετινός, από την επωνυμία του ευλαβούς συντάκτη του.

Όσα περιέχονται στον Ευεργετινό αναφέρονται βέβαια στους μοναχούς και στη μοναχική ζωή, ωστόσο ενδιαφέρουν και ωφελούν όλους τους χριστιανούς, αφού το πνεύμα τους ουσιαστικά είναι το πνεύμα του Ευαγγελίου. Και στις σελίδες του καθένας, μοναχός ή λαϊκός, βρίσκει ό,τι χρειάζεται: καθοδήγηση στην πνευματική ζωή, τόνωση στον αγώνα, παρακίνηση σε μετάνοια, ορθόδοξη γνώση, κατάνυξη.

Η μεγάλη αυτή αξία και ωφέλεια του Ευεργετινού, η οποία διαπιστώνεται από κάθε αναγνώστη του εδώ και χίλια χρόνια, εκφράστηκε επιγραμματικά από τον γέροντα Παΐσιο: "Ο Ευεργετινός είναι ευεργεσία μεγάλη, γιατί μπορούμε να γνωρίσουμε όλο το πνεύμα των Αγίων Πατέρων. Βοηθάει, γιατί περιγράφει τους αγώνες των Πατέρων για όλα τα πάθη με τη σειρά, και η ψυχή γνωρίζει πώς εκείνοι δούλεψαν και βοηθιέται" 1.

Για περισσότερο από επτά αιώνες ο Ευεργετινός κυκλοφορούσε μόνο σε χειρόγραφη μορφή και ήταν σπάνιος. Το 1783 έγινε η πρώτη έντυπη έκδοση στη Βενετία2 από χειρόγραφο της Μονής Κουτλουμουσίου, με επιμέλεια του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, ο οποίος έγραψε και το βαθυστόχαστο Προοίμιο.

Το έργο επανεκδόθηκε το 1861 στην Κωνσταντινούπολη, και το 1900 και 1901 στην Αθήνα. Το 1957 ο μοναχός Βίκτωρ Ματθαίου άρχισε τη δική του έκδοση, την οποία χαρακτήρισε "πέμπτη", και σε αυτή εφοδίασε το κείμενο με άφθονες ερμηνευτικές σημειώσεις στο περιθώριο. Το 1980 ο διάδοχός του ιερομόναχος Ματθαίος Λαγγής προχώρησε σε νέα έκδοση, την "έκτη", στην οποία το πρωτότυπο κείμενο συνοδεύεται από ελεύθερη μετάφραση σε απλή καθαρεύουσα. Στη μορφή αυτή το έργο κυκλοφορεί μέχρι σήμερα σε τέσσερις τόμους.

Στην παρούσα έκδοση ο Ευεργετινός προσφέρεται μεταφρασμένος στα νέα ελληνικά, ώστε να είναι προσιτός σε όλους, και θα ολοκληρωθεί σε τέσσερις τόμους, σύμφωνα με τη διαίρεσή του σε τέσσερα "βιβλία". Η μετάφραση έγινε με βάση την πρώτη έκδοση του 1783. Αυτή η έκδοση εννοείται όταν στις σημειώσεις παραπέμπουμε στο κείμενο.

Σε σύγκριση με την έκδοση του 1783, η έκδοση του μοναχού Βίκτωρος έχει ορισμένα λάθη, συνήθως λόγω "ομοιοτελεύτου", κατά την έκφραση των φιλολόγων. Τα λάθη αυτά δεν ενδιαφέρουν εδώ και γι' αυτό δεν αναφέρονται.

Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις, όπου και η πρώτη έκδοση έχει κάποιο πρόβλημα. Όταν αυτό δημιουργεί ασάφεια η αλλοίωση του νοήματος, διορθώνεται με βάση το κείμενο άλλων εκδόσεων3. Σε ελάχιστες περιπτώσεις η διόρθωση δεν στηρίζεται σε άλλη έκδοση, η ανάγκη της όμως είναι προφανής. Κάθε φορά η σχετική διόρθωση αναφέρεται σε σημείωση, όπου η συμπλήρωση κενών του κειμένου υποδηλώνεται με τη χρήση <> και ο εξοβελισμός των περιττών με [ ].

Καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε η μετάφραση να είναι πιστή στο κείμενο αλλά και ρέουσα. Η βοήθεια προς τον αναγνώστη παρέμεινε διακριτική, με σχόλια μόνο όπου αυτά κρίθηκαν απαραίτητα, αφού το κείμενο έχει τόσα να πει από μόνο του, και συχνά ένα δύσκολο σημείο διασαφηνίζεται ή συμπληρώνεται από κάποιο άλλο.

Υπάρχουν ωστόσο λέξεις που χρησιμοποιούνται μόνο στη μοναχική γλώσσα ή έχουν σε αυτή άλλη σημασία. Αυτές σημειώνονται με αστερίσκο και εξηγούνται σε ένα μικρό γλωσσάρι στο τέλος. Από τη σήμανση με αστερίσκο εξαιρέθηκε, λόγω της μεγάλης της συχνότητας, η λέξη αββάς, που σημαίνει γέροντας, ηγούμενος. Ας σημειωθέι επίσης ότι η λέξη αδελφός εδώ σημαίνει σχεδόν πάντα τον μοναχό, και η λέξη εχθρός τον διάβολο.

Στη διάρκεια της ετοιμασίας του παρόντος τόμου ήταν ανεκτίμητη η βοήθεια του φιλάδελφου κ. Παναγιώτη Σωτηρούδη, αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος πρόθυμα διάβασε με προσοχή τη μετάφραση και τις σημειώσεις και πρότεινε εύστοχες διορθώσεις και βελτιώσεις. Του εκφράζουμε και εδώ την ευγνωμοσύνη μας.

Παραδίδοντας στην κυκλοφορία τον πρώτο τόμο του Ευεργετινού, νιώθουμε την ανάγκη να δοξάσουμε τον πανάγαθο Θεό που μας αξιώνει, μετά την έκδοση της Φιλοκαλίας και των Έργων του οσίου Εφραίμ του Σύρου, να προχωρήσουμε σε ένα άλλο μείζον έργο της πνευματικής μας παράδοσης. Από την πλευρά μας αισθανόμαστε πως κάναμε ό,τι μπορούσαμε· κάθε ανθρώπινο όμως έργο αναπόφευκτα έχει ατέλειες, και γι' αυτές ζητούμε την επιείκεια και την καλόπιστη κριτική των αναγνωστών. Και πιστεύουμε ότι ο Κύριός μας θα ανταμείψει τον καλοπροαίρετο αναγνώστη του Ευεργετινού -όπως και κάθε άλλου πατερικού βιβλίου- με πλούσια πνευματική καρποφορία.

Το Περιβόλι της Παναγίας


 

 

___________________________

1. Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι. Β'. Πνευματική αφύπνιση. Έκδοση Ι. Ησυχ. "Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1999, σ. 101.

2. Βλ. σ. 4.

3. Τις εκδόσεις αυτές βλ. στη σ. 12.

Συντομογραφίες - Σύμβολα
12
ΥΠΟΘΕΣΗ Α' (1): Ο μοναχός έχει δώσει υπόσχεση ακτημοσύνης. Ποιο είναι το γνώρισμα εκείνου που δεν έχει προσκόλληση στα υλικά. Πώς οι πατέρες κατόρθωσαν την ακτημοσύνη.
13
ΥΠΟΘΕΣΗ Β' (2): Η άσκηση της ελεημοσύνης με υλικά αγαθά είναι αναγκαία στους κοσμικούς, επειδή αυτοί δεν είναι ακτήμονες και επειδή ωφελούνται πάρα πολύ από αυτήν. Αυτοί πρέπει να κάνουν την ελεημοσύνη απλόχερα, και από τα καλύτερα που έχουν.
31
ΥΠΟΘΕΣΗ Γ' (3): Το πάθος της φιλαργυρίας είναι το πιο ολέθριο από όλα τα πάθη.
37
ΥΠΟΘΕΣΗ Δ' (4): Από πού προξενείται η αγάπη προς τον Θεό, πώς φανερώνεται και ποια είναι τα έργα της.
41
ΥΠΟΘΕΣΗ Ε' (5): Το να ησυχάζει κανείς με επίγνωση είναι πάρα πολύ μεγάλη αρετή και απαιτεί μεγάλες ψυχές. Ποια είναι η με επίγνωση ησυχία και πώς κατορθώνεται.
59
ΥΠΟΘΕΣΗ ΣΤ' (6): Πώς και με ποια μέσα νικά κανείς τους λογισμούς, και ως ποιο σημείο δεν είμαστε υπεύθυνοι γι' αυτούς. 
85
ΥΠΟΘΕΣΗ Ζ' (7): Η περιπλάνηση του νου και η λησμοσύνη είναι θάνατος για τον πιστό. Αντίθετα, η συνεχής μνήμη και θεωρία του Θεού γίνεται γι' αυτόν ζωή και αφανίζει κάθε κακία.
118
ΥΠΟΘΕΣΗ Η' (8): Πρέπει να προσευχόμαστε αδιάλειπτα. Τι σημαίνει αυτό και πώς κατρορθώνεται.
128
ΥΠΟΘΕΣΗ Θ' (9): Εκείνος που περιτειχίζεται διαρκώς με την προσευχή, δεν κυριεύεται από τους εχθρούς. Γι' αυτόν τον λόγο πρέπει να καλλιεργούμε την προσευχή.
142
ΥΠΟΘΕΣΗ Ι' (10): Ποια είναι η δύναμη της προσευχής. Με την προσευχή δίνεται κάθε αγαθό από τον Θεό και ενώνεται ο άνθρωπος με τον Θεό.
148
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΑ' (11): Όταν κανείς ζητά από τον Θεό, πρέπει να ζητά όχι ό,τι του αρέσει, αλλά ό,τι θα κρίνει ο Θεός ότι τον συμφέρει.
159
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΒ' (12): Αυτός που ζητά από τον Θεό τα συμφέροντα, πρέπει να δέχεται ευχαρίστως εκείνα που του στέλνει η θεία πρόνοια, ακόμη και αν είναι αντίθετα μετ αυτά που θέλει.
162
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΓ' (13): Η προσευχή πρέπει να βοηθιέται από τις πράξεις. Ποια είναι αυτά που κάνουν την προσευχή να μη γίνεται δεκτή από τον Θεό.
167
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΔ' (14): Όταν ένας έχει κάτι εναντίον κάποιου, ή όταν άλλος έχει κάτι εναντίον του και αυτός δεν φροντίζει να συμφιλιωθούν, η προσευχή του δεν γίνεται δεκτή από τον Θεό.
173
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΕ' (15): Η ανάγνωση των Γραφών είναι απαραίτητη για τον πιστό, και η ωφέλειά της είναι μεγάλη.
178
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΣΤ' (16): Αυτά που διαβάζουμε, οφείλουμε και να τα πράττουμε. Γιατί η σωτηρία δεν βρίσκεται στα λόγια αλλά στα έργα, και γι' αυτό η απλή γνώση είναι ανώφελη. Ο πνευματικός άνθρωπος δεν πρέπει να μένει στο γράμμα όσων διαβάζει, αλλά να αγωνίζεται να εισχωρήσει και στο πνεύμα.
182
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΖ' (17): Δεν πρέπει κανείς, από υπερηφάνεια, να ερευνά με περιέργεια τα υψηλά νοήματα της Γραφής και θέματα δογματικά και απόκρυφα ή να περιεργάζεται τις κρίσεις του Θεού.
187
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΗ' (18): Ο πιστός πρέπει να απέχει εντελώς από την ψεύτικη γνώση και τη συνομιλία με αιρετικούς. Ποια είναι η κατά Θεόν σοφία. Μερικούς τους βοηθά και το ότι είναι αμαθείς.
191
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΘ' (19): Οι δαίμονες τίποτε δεν μπορούν να κάνουν εναντίον των πιστών. Γι' αυτό πρέπει να τους καταφρονούμε και να μη δειλιάζουμε, ούτε να τους δίνουμε καθόλου σημασία, ό,τι και αν κάνουν. Πώς μπορεί κανείς να διακρίνει μια οπτασία, αν είναι από τα πονηρά πνεύματα ή από τα αγαθά -γιατί πολλές φορές οι δαίμονες δείχνουν και φαντασίες για να πλανήσουν τους απλοϊκούς και παρηγορούν την ψυχή. Ποια είναι θεϊκή παρηγοριά και ποια η δαιμονική.
196
ΥΠΟΘΕΣΗ Κ' (20): Τα όνειρα παρουσιάζονται με πολλούς τρόπους, γι' αυτό και είναι το πιο ασφαλές να μην τα πιστεύουμε. Τίποτε μελλοντικό δεν γνωρίζουν οι δαίμονες, αν και προσποιούνται ότι γνωρίζουν μερικά· όταν προλέγουν, τα κάνουν συμπεραίνοντας.
211

ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΑ' (21): Οι δαίμονες διόλου δεν γνωρίζουν αυτά που έχει ο άνθρωπος στην καρδιά του, ούτε από ποια πάθη νικιόμαστε. Αυτά τα μαθαίνουν από όσα λέμε ή πράττουμε.

218
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΒ' (22): Ποια είναι η κατάσταση της απάθειας, ποια τα γνωρίσματά της, και πώς τα αποκτά ο άνθρωπος.
222
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΓ' (23): Πότε και πώς πρέπει κανείς να καταπιάνεται με τη θεολογία. Τι είναι η πνευματική σοφία και τι η πνευματική γνώση. Ποια είναι η διαφορά τους και πώς ο νους αξιώνεται να τις αποκτήσει.
234
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΔ' (24): Πώς και με ποια μέσα γίνεται ο νους μέτοχος της χάρης του Θεού και υψώνεται στη θεωρία, και πώς διατηρείται σε αυτή την κατάσταση.
253
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΕ' (25): Με πόσους τρόπους γίνεται η θεϊκή παραχώρηση και εγκατάλειψη, και τι πρέπει να κάνουμε σε αυτές τις περιπτώσεις για να επανέλθει η χάρη του Πνεύματος.
279
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΣΤ' (26): Η θεωρία φέρνει τον νου σε έκσταση και τον κάνει να λησμονεί όλα τα παρόντα. Η χάρη του Πνεύματος γίνεται τα πάντα για τους τέλειους: και τροφή και ποτό και ένδυμα· γι' αυτό και κάποιοι άγιοι, ξεπερνώντας τη φύση, τα χρησιμοποιούσαν αυτά πολύ λίγο ή καθόλου, καθώς ενδυναμώνονταν από τη θεία χάρη.
282
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΖ' (27): Είναι μεγάλο το αξίωμα της ιεροσύνης. Γι' αυτό εκείνος που καλείται σε αυτήν δεν πρέπει να σπεύδει να τη δεχτεί, αλλά, αντίθετα, να την αποφεύγει εντελώς από ευλάβεια, και μάλιστα αν νομίζει ότι η εκλογή του γίνεται από ανθρώπινη φροντίδα και όχι επειδή τον εξέλεξε ο Θεός. Το ίδιο να κάνει κανείς και σχετικά με την εξουσία και τη διδασκαλία.
287
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΗ' (28): Σχετικά με την ιεροσύνη. Εκείνος που είναι ιερέας χωρίς να είναι άξιος, επισύρει στον εαυτό του παρά πολύ βαριά τιμωρία· αντίθετα, αυτός που είναι άξιος και προσεκτικός, ωφελείται πάρα πολύ.
292
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΘ' (29): Το να τελείται η θεία Λειτουργία καθημερινά προξενεί πάρα πολύ μεγάλη ωφέλεια, γι' αυτό και υπάρχουν κάποιοι πατέρες που το έκαναν αυτό. Κατά την ιερή θυσία τα ουράνια ενώνονται με τα επίγεια.
296
ΥΠΟΘΕΣΗ Λ' (30): Όχι μόνο τους ζωντανούς αλλά και τους νεκρούς βοηθά πάρα πολύ η ιερή προσφορά που τελείται για χάρη τους.
300
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΑ' (31): Μετά από τον θάνατο δεν υπάρχει συγχώρηση, εκτός των πολύ ελαφρών αμαρτημάτων, και αυτών με δυσκολία. Εκείνος που ρίχτηκε μια φορά στην κόλαση, δεν μπορεί να βγει ποτέ από αυτήν.
304
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΒ' (32): Ποιο είναι το νόημα και η δύναμη των αγίων μυστηρίων, και για ποιον σκοπό πρέπει να πλησιάζουμε σε αυτά.
309
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΓ' (33): Πώς και πότε πρέπει να πλησιάζουμε στα άγια μυστήρια και πώς πρέπει να είναι η συνείδηση μας.
313
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΔ' (34): Το να κοινωνούμε κάθε μέρα είναι πολύ ωφέλιμο, όπψς πάλι και το να μην κοινωνούμε συνεχώς είναι βλαβερό και επικίνδυνο.
320
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΕ' (35): Όσοι έχουν επιτίμιο και δεν μεταλαβαίνουν στη θεία Λειτουργία, πρέπει να βγαίνουν από την εκκλησία μαζί με τους κατηχουμένους.
326
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΣΤ' (36): Η ταφή μέσα στην εκκλησία προξενεί ωφέλεια στους ευσεβείς, στους καταδικασμένους όμως προξενεί τιμωρία.
329
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΖ' (37): Η πολυτελής ταφή είναι πολύ επιζήμια. Γι' αυτό και οι φιλόθεοι άνθρωποι επιθυμουν σφοδρά τον ευτελή ενταφιασμό, ως ωφέλιμο.
331
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΗ' (38): Δεν είναι ο καθένας κατάλληλος να διδάσκει, αλλά μόνο εκείνος που τοποθετήθηκε από τη θεία πρόνοια σε αυτό το έργο, επειδή είναι ικανός και πράττει αυτά που διδάσκει και έχει νικήσει τα πάθη. Ο ευτελής πρέπει να προσέχει τον εαυτό του, μην τυχόν, θέλοντας να οικοδομεί άλλους, γκρεμίσει τον εαυτό του. Είναι σπάνιοι, ωστόσο υπάρχουν κάποιοι που από το ξεκίνημά τους οδηγήθηκαν από το άγιο Πνεύμα και οι οποίοι καθόλου δεν χρειάστηκαν ανθρώπινη καθοδήγηση, αλλά και οι ίδιοι έγιναν ύστερα οδηγοί άλλων. Αυτό εμείς, βλέποντας τη δική μας αδυναμία, πρέπει να το θαυμάζουμε μόνο και όχι να το μιμούμαστε.
339
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΘ' (39): Εκείνος ο οποίος στις κρίσεις του καθοδηγείται από το άγιο Πνεύμα, ακόμη και αν δεν είναι ιερέας, σε ό,τι κρίνει καλό έχει σύμφωνο τον Θεό. Όχι μόνο στους ιερείς, αλλά και στους άλλους που είναι καθαροί έχει ανατεθεί από τον Θεό το να διδάσκουν. Ποια είναι η νοητή ιεροσύνη. Πώς πρέπει να μεταβαίνουν τα άγια μυστήρια αυτοί που ζουν στην ερημιά, όταν δεν υπάρχει ιερέας.
351
ΥΠΟΘΕΣΗ Μ' (40): Ο αληθινός ποιμένας πρέπει να υφίσταται πρόθυμα κάθε κίνδυνο για τα πρόβατά του και να τα φροντίζει πάρα πολύ.
355
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΑ' (41): Εκείνοι που έλαβαν από τον Θεό το χάρισμα να διδάσκουν, όσο φροντίζουν να αυξάνουν τη διδασκαλία, τόσο περισσότερη χάρη παίρνουν, γι' αυτό και πρέπει να διδάσκουν ακούραστα. Όσοι από ραθυμία αδιαφορούν για τους διδασκόμενους, θα υποστούν αφόρητη τιμωρία. Στη μονή πρέπει να υπάρχει ο ηγούμενος και να έχει και έναν δεύτερο, ο οποίος να τον βοηθά στο έργο του.
369
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΒ' (42): Δεν πρέπει κανείς να διδάσκει ή να ελέγχει εκείνους που δεν είναι υποτακτικοί του, ακόμη και αν αμαρτάνουν, εκτός αν αυτοί του το ζητήσουν· αλλά ούτε να τους υπερασπίζεται, όταν αδικούνται.
374
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΓ' (43): Δεν πρέπει να φερόμαστε με αυταρχικότητα στους υποτακτικούς μας ή να τους προστάζουμε πράγματα που δεν ταιριάζουν. Κάθε προσταγή που δίνεται με ταπεινοφροσύνη και καθαρή συνείδηση, η θεία χάρη την οδηγεί σε καλό τέλος.
377
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΔ' (44): Αυτόν που κάνει κάτι καλό, δεν πρέπει να τον σταματούμε, ακόμη και αν είναι ατελής, αλλά μάλλον να τον προθυμοποιούμε και σιγά σιγά να τον οδηγούμε στην τελειότητα.
382
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕ' (45): Ο ηγούμενος μερικές φορές πρέπει να εκπαιδεύει στην υπακοή, την υπομονή και την υπόλοιπη άσκηση τους πιο αδύναμους αδελφούς μέσω των πιο δυνατών, και τους αρχάριους να τους φροντίζει πάρα πολύ.
384
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΣΤ' (46): Δεν πρέπει να ζητούμε από όλους την ίδια άσκηση, αλλά από τον καθένα ανάλογα με την προηγούμενη ζωή του και την κατάσταση του σώματος.
386
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΖ' (47): Τους αδύναμους, για να μη σκανδαλίζονται, πρέπει να τους φροντίζουμε ιδιαίτερα και να κάνουμε σε αυτούς κάποια συγκατάβαση, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει παράβαση εντολής του Θεού. Τα κατορθώματα και τα αμαρτήματα καθενός κρίνονται ανάλογα με τη δύναμη και την επιτηδειότητά του.
390
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΗ' (48): Αυτόν που έπεσε σε αμαρτία και κοντεύει να φτάσει σε απόγνωση δεν πρέπει να τον συνθλίβουμε αμέσως με απότομες επιπλήξεις, αλλά να τον παρηγορούμε με συμπάθεια και να προσπαθούμε με πραότητα να τον σηκώσουμε από την πτώση του. Παρόμοια και εκείνον που έφυγε από το κοινόβιο και έπειτα ξαναγύρισε, πρέπει να τον δεχόμαστε με καλή διάθεση.
392
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΘ' (49): Ο ηγούμενος δεν πρέπει να μένει ήσυχος, όταν οι υποτακτικοί του αμαρτάνουν, αλλά να τους ελέγχει και να τους επιτιμά και να τους διορθώνει με κάθε τρόπο.
398
ΥΠΟΘΕΣΗ Ν' (50): Αυτός που αμαρτάνει χωρίς να διορθώνεται και κάνει πολύ κακό σε όλη την αδελφότητα, αν μετά την πρέπουσα επιμέλεια δεν αλλάξει, πρέπει να διώχνεται· δεν πρέπει δηλαδή ο ηγούμενος, με το να δείχνει προς αυτόν υπέρμετρη συμπάθεια, να βλάπτει και τον εαυτό του και τους άλλους.
400
Γλωσσάρι 403
Ευρετήριο ονομάτων 405
Ευρετήριο εννοιών 410
Ευρετήριο αγιογραφικών χωρίων 425
Χάρτης 431





Login-iconLogin
active³ 5.3 · IPS κατασκευή E-shop · Όροι χρήσης