Χριστιανικός Ορθόδοξος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Φίλων
Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου ο Άγιος Γρηγόριος Ο Παλαμάς
Καλάθι αγορών : 0 | 0,00

Ευεργετινός Τόμος Β'

Κωδικός: PERIVOLI-026


Έχετε 0 προϊόντα στο καλάθι
Ποσότητα:

ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ

Λόγοι και διδασκαλίες Αγίων Πατέρων

Β'

Σε κάθε εποχή ο λόγος του Ευαγγελίου σπέρνεται απο τον Κύριο στις καρδιές των ανθρώπων. Σε όσες βρίσκει καλή γη, καρποφορεί πλούσια· και αυτό θα συνεχίζεται μέχρι τη συντέλεια, όταν ο επουράνιος Γεωργός θα κάνει τον θερισμό.

Πέρα από τις αρετές και την αγιότητα, ο λόγος του Ευαγγελίου καρποφορεί επίσης και λόγο, ξεχείλισμα του φωτισμένου νου και της αγιασμένης καρδιάς οσίων Πατέρων και διδασκάλων. Ο θησαυρός αυτός του πατερικού λόγου συσσωρεύεται αιώνες τώρα, ξεπερνώντας τα χρονικά και τοπικά όρια, και έχει αποταμιευθεί στα "πατερικά" βιβλία: στα συγγράμματα των Πατέρων, στους βίους των Αγίων και των Μαρτύρων, στις διηγήσεις και τα αποφθέγματα των Οσίων της ερήμου -στα παραδοσιακά, δηλαδή, αναγνώσματα των ορθοδόξων ανά τους αιώνες.

Από αυτή την τεράστια κληρονομιά σταχυολογήθηκε από τον μοναχό Παύλο (+ 1054) η συλλογή που έγινε γνωστή με το όνομα Ευεργετινός.

Διαβάστε τον Πρόλογο και Περιεχόμενα του βιβλίου στις καρτέλες παρακάτω.


Δεμένο
Διαστάσεις: 17,5Χ24,5
Σελίδες: 436
Γλώσσα: Καθομιλουμένη
ISBN: 960-7407-34-2




Σε κάθε εποχή ο λόγος του Ευαγγελίου σπέρνεται απο τον Κύριο στις καρδιές των ανθρώπων. Σε όσες βρίσκει καλή γη, καρποφορεί πλούσια· και αυτό θα συνεχίζεται μέχρι τη συντέλεια, όταν ο επουράνιος Γεωργός θα κάνει τον θερισμό.

Πέρα από τις αρετές και την αγιότητα, ο λόγος του Ευαγγελίου καρποφορεί επίσης και λόγο, ξεχείλισμα του φωτισμένου νου και της αγιασμένης καρδιάς οσίων Πατέρων και διδασκάλων. Ο θησαυρός αυτός του πατερικού λόγου συσσωρεύεται αιώνες τώρα, ξεπερνώντας τα χρονικά και τοπικά όρια, και έχει αποταμιευθεί στα "πατερικά" βιβλία: στα συγγράμματα των Πατέρων, στους βίους των Αγίων και των Μαρτύρων, στις διηγήσεις και τα αποφθέγματα των Οσίων της ερήμου -στα παραδοσιακά, δηλαδή, αναγνώσματα των ορθοδόξων ανά τους αιώνες.

Από αυτή την τεράστια κληρονομιά σταχυολογήθηκε από τον μοναχό Παύλο (+ 1054) η συλλογή που έγινε γνωστή με το όνομα Ευεργετινός.

Ο Παύλος, εύπορος και μορφωμένος Κωνσταντινουπολίτης, ακολούθησε τη μοναχική ζωή. Αποσύρθηκε σε ένα κτήμα του έξω από την Πόλη, το οποίο μετέτρεψε σε ασκητήριο και το αφιέρωσε στην υπεραγία Θεοτόκο την "Ευεργέτιδα". Αυτό εξελίχθηκε στη μεγαλόπρεπη μονή της Ευεργέτιδος που διατηρήθηκε ως την Άλωση, και ο ιδρυτής, ο μακάριος Παύλος, επονομάστηκε Ευεργετινός.

Για την ωφέλεια τη δική του και των συνασκητών του ο Παύλος σκέφτηκε να συντάξει μιαν αντιπροσωπευτική ανθολογία πνευματικών κειμένων, με έμφαση στην πρακτική διδαχή και στο ενάρετο παράδειγμα. Συγκέντρωσε λοιπόν διαλεχτά αποσπάσματα από τα πατερικά βιβλία: το Γεροντικό στην εκτεταμένη του μορφή, το Λαυσαϊκό του Παλλαδίου, τους βίους των Αγίων (Ευθυμίου, Παχωμίου, Θεοδοσίου, Σάββα, Ιωάννου του ελεήμονος, Θεοδώρας, Συγκλητικής κ.ά.), τα έργα των Πατέρων (Εφραίμ και Ισαάκ των Σύρων, Βαρσανουφίου, Γρηγορίου του Διαλόγου, Διαδόχου, Ησαΐα, Μαξίμου, Μάρκου κ.ά.). Δεν περιορίστηκε όμως σε απλή συλλογή, αλλά τα ταξινόμησε θεματικά σε διακόσιες "υποθέσεις" (=θέματα, κεφάλαια) και τα χώρισε σε τέσσερα βιβλία, από πενήντα υποθέσεις το καθένα.

Η εργασία του αποδείχτηκε εξαιρετικά πετυχημένη, και το βιβλίο κυκλοφόρησε και πέρα από το μοναστήρι του και αγαπήθηκε πολύ, καθώς η ποικιλία των θεμάτων και η χάρη των περιεχομένων του το έκαναν εξαιρετικά ευχάριστο ανάγνωσμα. Είχε τον μακροσκελή τίτλο: "Συναγωγή των θεοφθόγγων ρημάτων και διδασκαλιών των θεοφόρων και αγίων Πατέρων, από πάσης Γραφής θεοπνεύστου συναθροισθείσα, οικείως τε και προσφόρως εκτεθείσα παρά Παύλου του οσιωτάτου μοναχού και κτήτορος Μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ευεργέτιδος και Ευεργετινού καλουμένου", έγινε όμως γνωστό με το όνομα Ευεργετινός, από την επωνυμία του ευλαβούς συντάκτη του.

Όσα περιέχονται στον Ευεργετινό αναφέρονται βέβαια στους μοναχούς και στη μοναχική ζωή, ωστόσο ενδιαφέρουν και ωφελούν όλους τους χριστιανούς, αφού το πνεύμα τους ουσιαστικά είναι το πνεύμα του Ευαγγελίου. Και στις σελίδες του καθένας, μοναχός ή λαϊκός, βρίσκει ό,τι χρειάζεται: καθοδήγηση στην πνευματική ζωή, τόνωση στον αγώνα, παρακίνηση σε μετάνοια, ορθόδοξη γνώση, κατάνυξη.

Η μεγάλη αυτή αξία και ωφέλεια του Ευεργετινού, η οποία διαπιστώνεται από κάθε αναγνώστη του εδώ και χίλια χρόνια, εκφράστηκε επιγραμματικά από τον γέροντα Παΐσιο: "Ο Ευεργετινός είναι ευεργεσία μεγάλη, γιατί μπορούμε να γνωρίσουμε όλο το πνεύμα των Αγίων Πατέρων. Βοηθάει, γιατί περιγράφει τους αγώνες των Πατέρων για όλα τα πάθη με τη σειρά, και η ψυχή γνωρίζει πώς εκείνοι δούλεψαν και βοηθιέται" 1.

Για περισσότερο από επτά αιώνες ο Ευεργετινός κυκλοφορούσε μόνο σε χειρόγραφη μορφή και ήταν σπάνιος. Το 1783 έγινε η πρώτη έντυπη έκδοση στη Βενετία2 από χειρόγραφο της Μονής Κουτλουμουσίου, με επιμέλεια του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, ο οποίος έγραψε και το βαθυστόχαστο Προοίμιο.

Το έργο επανεκδόθηκε το 1861 στην Κωνσταντινούπολη, και το 1900 και 1901 στην Αθήνα. Το 1957 ο μοναχός Βίκτωρ Ματθαίου άρχισε τη δική του έκδοση, την οποία χαρακτήρισε "πέμπτη", και σε αυτή εφοδίασε το κείμενο με άφθονες ερμηνευτικές σημειώσεις στο περιθώριο. Το 1980 ο διάδοχός του ιερομόναχος Ματθαίος Λαγγής προχώρησε σε νέα έκδοση, την "έκτη", στην οποία το πρωτότυπο κείμενο συνοδεύεται από ελεύθερη μετάφραση σε απλή καθαρεύουσα. Στη μορφή αυτή το έργο κυκλοφορεί μέχρι σήμερα σε τέσσερις τόμους.

Στην παρούσα έκδοση ο Ευεργετινός προσφέρεται μεταφρασμένος στα νέα ελληνικά, ώστε να είναι προσιτός σε όλους, και θα ολοκληρωθεί σε τέσσερις τόμους, σύμφωνα με τη διαίρεσή του σε τέσσερα "βιβλία". Η μετάφραση έγινε με βάση την πρώτη έκδοση του 1783. Αυτή η έκδοση εννοείται όταν στις σημειώσεις παραπέμπουμε στο κείμενο.

Σε σύγκριση με την έκδοση του 1783, η έκδοση του μοναχού Βίκτωρος έχει ορισμένα λάθη, συνήθως λόγω "ομοιοτελεύτου", κατά την έκφραση των φιλολόγων. Τα λάθη αυτά δεν ενδιαφέρουν εδώ και γι' αυτό δεν αναφέρονται.

Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις, όπου και η πρώτη έκδοση έχει κάποιο πρόβλημα. Όταν αυτό δημιουργεί ασάφεια η αλλοίωση του νοήματος, διορθώνεται με βάση το κείμενο άλλων εκδόσεων3. Σε ελάχιστες περιπτώσεις η διόρθωση δεν στηρίζεται σε άλλη έκδοση, η ανάγκη της όμως είναι προφανής. Κάθε φορά η σχετική διόρθωση αναφέρεται σε σημείωση, όπου η συμπλήρωση κενών του κειμένου υποδηλώνεται με τη χρήση <> και ο εξοβελισμός των περιττών με [ ].

Καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε η μετάφραση να είναι πιστή στο κείμενο αλλά και ρέουσα. Η βοήθεια προς τον αναγνώστη παρέμεινε διακριτική, με σχόλια μόνο όπου αυτά κρίθηκαν απαραίτητα, αφού το κείμενο έχει τόσα να πει από μόνο του, και συχνά ένα δύσκολο σημείο διασαφηνίζεται ή συμπληρώνεται από κάποιο άλλο.

Υπάρχουν ωστόσο λέξεις που χρησιμοποιούνται μόνο στη μοναχική γλώσσα ή έχουν σε αυτή άλλη σημασία. Αυτές σημειώνονται με αστερίσκο και εξηγούνται σε ένα μικρό γλωσσάρι στο τέλος. Από τη σήμανση με αστερίσκο εξαιρέθηκε, λόγω της μεγάλης της συχνότητας, η λέξη αββάς, που σημαίνει γέροντας, ηγούμενος. Ας σημειωθέι επίσης ότι η λέξη αδελφός εδώ σημαίνει σχεδόν πάντα τον μοναχό, και η λέξη εχθρός τον διάβολο.

Στη διάρκεια της ετοιμασίας του παρόντος τόμου ήταν ανεκτίμητη η βοήθεια του φιλάδελφου κ. Παναγιώτη Σωτηρούδη, αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος πρόθυμα διάβασε με προσοχή τη μετάφραση και τις σημειώσεις και πρότεινε εύστοχες διορθώσεις και βελτιώσεις. Του εκφράζουμε και εδώ την ευγνωμοσύνη μας.

Παραδίδοντας στην κυκλοφορία τον πρώτο τόμο του Ευεργετινού, νιώθουμε την ανάγκη να δοξάσουμε τον πανάγαθο Θεό που μας αξιώνει, μετά την έκδοση της Φιλοκαλίας και των Έργων του οσίου Εφραίμ του Σύρου, να προχωρήσουμε σε ένα άλλο μείζον έργο της πνευματικής μας παράδοσης. Από την πλευρά μας αισθανόμαστε πως κάναμε ό,τι μπορούσαμε· κάθε ανθρώπινο όμως έργο αναπόφευκτα έχει ατέλειες, και γι' αυτές ζητούμε την επιείκεια και την καλόπιστη κριτική των αναγνωστών. Και πιστεύουμε ότι ο Κύριός μας θα ανταμείψει τον καλοπροαίρετο αναγνώστη του Ευεργετινού -όπως και κάθε άλλου πατερικού βιβλίου- με πλούσια πνευματική καρποφορία.

Το Περιβόλι της Παναγίας


 

 

___________________________

1. Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι. Β'. Πνευματική αφύπνιση. Έκδοση Ι. Ησυχ. "Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1999, σ. 101.

2. Βλ. σ. 4.

3. Τις εκδόσεις αυτές βλ. στη σ. 12.

Χάρτης 11
Συντομογραφίες - Σύμβολα
12
ΥΠΟΘΕΣΗ Α' (1): Όσοι εξευτελίζουν τον εαυτό τους, είναι για τον Θεό άξιοι τιμής. 13
ΥΠΟΘΕΣΗ Β' (2): Η καταφρόνηση έχει την ιδιότητα να προξενεί την ταπείνωση, ενώ η τιμή την υπερηφάνεια· γι' αυτό και οι ταπεινόφρονες χαίρονται, όταν τους καταφρονούν, και λυπούνται, όταν τους τιμούν.
33
ΥΠΟΘΕΣΗ Γ' (3): Δεν πρέπει κανείς να μένει αργός, αλλά να εργάζεται και σωματικά. Η αργία είναι αιτία πολλών κακών.
57
ΥΠΟΘΕΣΗ Δ' (4): Για ποιον σκοπό και πόσο πρέπει να εργάζεται ο μοναχός, και με ποιες εργασίες να ασχολείται.
68
ΥΠΟΘΕΣΗ Ε' (5): Τι πρέπει να προσέχουν οι αδελφοί, όταν εργάζονται μαζί.
72
ΥΠΟΘΕΣΗ ΣΤ' (6): Στο κοινόβιο κανείς δεν πρέπει να έχει κάτι δικό του. Εκείνον που θα αποκτήσει κάτι δικό του, τον περιμένει πολύ αυστηρή τιμωρία.
74
ΥΠΟΘΕΣΗ Ζ' (7): Όποιος δίνει κάποιο από τα πράγματα που ανήκουν στη μονή, ή το παίρνει ο ίδιος, πολύ αμαρτάνει απέναντι στον Θεό και ακόμη πιο πολύ θα τιμωρηθεί. Γι' αυτό πρέπει αυτά τα πράγματα πολύ να τα φροντίζουμε, γιατί είναι αφιερωμένα στον Θεό, και να μην καταφρονούμε ούτε τα πιο ασήμαντα. Γενικά, η αμέλεια είναι σε όλα επιζήμια.
82
ΥΠΟΘΕΣΗ Η' (8): Με ποια διάθεση πρέπει να κάνουμε ή να δεχόμαστε την υπηρεσία, και ποιο είναι το κέρδος από αυτήν.
89
ΥΠΟΘΕΣΗ Θ' (9): Ποιοι και πότε πρέπει να προτιμούν την υπηρεσία από την προσευχή.
96

ΥΠΟΘΕΣΗ Ι' (10): Πρέπει πρόθυμα να σηκωνόμαστε τη νύχτα για την προσευχή, και να επιμένουμε υπομονετικά σε αυτήν. Από πού και για ποιον λόγο ορίστηκαν αρχικά οι προσευχές κατά τις καθορισμένες ώρες. Αυτές τις προσευχές δεν πρέπει να τις παραμελούμε.

99
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΑ' (11): Σχετικά με την ψαλμωδία και την προσευχή και την ευταξία σε αυτές.
108
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΒ' (12): Πρέπει να επιπλήττουμε αυτούς που φλυαρούν ή έστω λένε κάτι μεταξύ τους κατά τις ιερές ακολουθίες και, αν δεν διορθωθούν, να τους βγάζουμε από την εκκλησία με αυστηρότητα.
117
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΓ' (13): Πρέπει πάντοτε να αγρυπνούμε και τόσο να κοιμόμαστε, όσο για να κρατιέται το σώμα. Εκείνους που αρχίζουν την άσκηση πρέπει να τους συνηθίζουν στην αγρυπνία ακόμη και με κάποιες επινοήσεις.
122
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΔ' (14): Σχετικά με τη φιλαυτία.
134
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΕ' (15): Ποια είναι η ωφέλεια από την εγκράτεια και ποια η ζημία από την έλλειψη εγκράτειας. Πώς καταστρέφει το πολύ κρασί.
134
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΣΤ' (16): Πώς οι πατέρες αγάπησαν και κατόρθωσαν τη νηστεία, και πόσο ακριβείς ήταν και σε αυτό το θέμα.
145
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΖ' (17): Διάφορες πράξεις αγίων πατέρων που ενισχύουν στην υπομονή εμάς τους αδύναμους και με την υπερβολή τους μας διδάσκουν την ταπείνωση.
148
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΗ' (18): Πώς πρέπει να φροντίζει κανείς για το σώμα, και ποια είναι η ορθή άσκηση και εγκράτεια.
154
ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΘ' (19): Πώς πρέπει να γιορτάζει αυτός που αγαπά τον Θεό. Ποια ήταν και στις γιορτές η διατροφή των πατέρων.
165
ΥΠΟΘΕΣΗ Κ' (20): Η λαθροφαγία είναι μεγάλο κακό, γι' αυτό και μόνη της μπορεί να καταστρέψει τον μοναχό.
168

ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΑ' (21): Ο μοναχός πρέπει να τρώει μία φορά την ημέρα, το απόγευμα μετά την ενάτη ώρα, αν θέλει να τηρεί την ακρίβεια που τηρούσαν όλοι οι πατέρες, όχι μόνο όσοι έζησαν στην ησυχία, αλλά και οι περισσότεροι από τους κοινοβιάτες.

170
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΒ' (22): Δεν πρέπει να τρώμε για ευχαρίστηση, αλλά γιατ ις ανάγκες του σώματός μας. Εκείνος που δεν τρώει για την ευχαρίστηση, ακόμη και αν τα φαγητά είνα νόστιμα, δεν ζημιώνεται καθόλου.
174
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΓ' (23): Πώς και με ποιον σκοπό πρέπει να κάθεται ο μοναχός στο τραπέζι και να τρώει από όσα παρατίθενται και τι να προσέχει και μετά το τραπέζι.
180
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΔ' (24): Σχετικά με το φαγητό και το ποτό. Πότε, πώς και ποια πρέπει να τρώμε ή να αποφεύγουμε.
186
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΕ' (25): Ποιες είναι οι μορφές του πολέμου της πορνείας, και πώς πρέπει να αγωνιζόμαστε εναντίον του.
190
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΣΤ' (26): Ο μόνος τρόπος να απαλλαγούμε τελείως από τον πόλεμο της πορνείας είναι με τη βοήθεια του Θεού, η οποία έρχεται σε εκείνους που αγωνίζονται. Ποια είναι η τέλεια αγνότητα.
204
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΖ' (27): Ποια είναι η τιμή της αγνότητας και ποια η ατιμία της πορνείας και ποια η πληρωμή και η ανταμοιβή της καθεμίας και τώρα και στο μέλλον.
211
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΗ' (28): Είναι άξιο τιμωρίας το να δέχεται κανείς τους αισχρούς λογισμούς και να μην τους αποκρούει αμέσως, όπως και το να βλέπει με περιέργεια και να λέει ή να ακούει αισχρά πράγματα. Η συγκατάθεση στον λογισμό τιμωρείται όσο και η πράξη. Το πνεύμα της πορνείας επιτίθεται με πολλά και ποικίλα τεχνάσματα, γι' αυτό και πρέπει να προσέχουμε πάντοτε.
213
ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΘ' (29): Πρέπει να αποφεύγουμε τη συναναστροφή με γυναίκες και ό,τι άλλο ερεθίζει την επιθυμία
234
ΥΠΟΘΕΣΗ Λ' (30): Ο πιστός καθόλου δεν πρέπει να ανέχεται να ακούει αυλό ή κιθάρα ή κάτι άλλο από αυτά που συνηθίζονται στα θέατρα, αλλά να τα αποφεύγει ως ολέθρια.
254
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΑ' (31): Ο ενυπνιασμός γίνεται από διάφορες αιτίες.
256
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΒ' (32): Είναι πολύ σπουδαία η εργασία του πένθους. Πόσα είναι τα είδη του πένθους και ποια η διαφορά των δακρύων.
259
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΓ' (33): Κατά το τέλος της ζωής οι δαίμονες επιτίθενται σφοδρότερα στον άνθρωπο, γι' αυτό πρέπει να προσέχουμε πάρα πολύ.
282
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΔ' (34): Τίποτε δεν είναι τόσο αταίριαστο για τον πιστό, όσο η παρρησία και το γέλιο. Τι είναι η ευλάβεια και ποια τα χαρακτηριστικά της.
286
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΕ' (35): Καθόλου δεν πρέπει να θυμώνει κανείς με άνθρωπο ή να βάζει τις φωνές. Τι γεννά τον θυμό, και τι τον θεραπεύει.
290
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΣΤ' (36): Αυτοί που επιθυμούν την τελειότητα θεωρούν ότι είναι αμαρτία ακόμη και το να ταραχτούν απλώς μέσα τους εναντίον εκείνου που τους αδικεί ή τους προσβάλλει.
302
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΖ' (37): Ο μοναχός πρέπει να είναι μακρόθυμος προς όσους του φταίνε και να μην πηγαίνει στο δικαστήριο όσους τον αδικούν.
305
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΗ' (38): Ο χριστιανός πρέπει όχι μόνο να μην εκδικείται εκείνους που τον αδικούν, αλλά να υπομένει την αδικία με μακροθυμία και να τους μεταβάλλει με την ανεξικακία του.
321
ΥΠΟΘΕΣΗ ΛΘ' (39): Εκείνους που υπομένουν ευχαρίστως την αδικία και δεν ζητούν το δίκιο τους, τους υπερασπίζεται ο Θεός και συχνά τους αμείβει περισσότερο από όσο αδικήθηκαν.
334
ΥΠΟΘΕΣΗ Μ' (40): Πρέπει να αγαπούμε και τους εχθρούς, γιατί μας ωφελούν πολύ να τους ευεργετούμε και να προσευχόμαστε για τη σωτηρία τους.
339
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΑ' (41): Δεν πρέπει να μισούμε κανέναν άνθρωπο.
341
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΒ' (42): Η μνησικακία είναι ολέθρια, και όχι μόνο καταστρέφει κάθε πνευματική εργασία, αλλά απομακρύνει και τη συμπάθεια του Θεού. Πώς πρέπει να την καταπολεμούμε.
354
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΓ' (43): Δεν πρέπει να καταριόμαστε κανέναν.
360
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΔ' (44): Όχι μόνο δεν πρέπει να μιλάμε άσχημα σε κανέναν, αλλά σε αυτούς που μας μιλούν άσχημα να απαντάμε με καλά λόγια και έτσι να κατευνάζουμε τον θυμό τους.
364
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕ' (45): Δεν πρέπει να λέμε ψέματα αλλά την αλήθεια.
366
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΣΤ' (46): Είναι μεγάλο το αμάρτημα της συκοφαντίας. Πολλές φορές ο Θεός και σε αυτόν τον κόσμο τιμωρεί τους συκοφάντες για να δοξάσει τους συκοφαντημένους, όταν αυτοί υπομένουν με ευχαριστία.
370
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΖ' (47): Σχετικά με την ομιλία και τη σιωπή, και πότε πρέπει να τις χρησιμοποιούμε. Η αργολογία δεν είναι αθώα.
375
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΗ' (48): Ακόμη και ο απλός όρκος είναι αμαρτία, ο ψεύτικος όμως όρκος έχει αναπόφευκτη τιμωρία. Αν κανείς από απερισκεψία ορκιστεί να κάνει κάτι που αποτελεί παράβαση εντολής του Θεού, πρέπει να ακυρώνει τον όρκο του και να μετανοεί γι'  αυτόν.
388
ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΘ' (49): Όχι μόνο δεν πρέπει να καταλαλούμε, αλλά ούτε να ανεχόμαστε εκείνον που καταλαλεί, ούτε να ψιθυρίζουμε ή να γογγύζουμε.
392
ΥΠΟΘΕΣΗ Ν' (50): Πώς πρέπει οι αδελφοί που μένουν μαζί να διορθώνουν ο ένας τον άλλον όταν κάνουν κάποιο σφάλμα. Πότε και σε ποια σφάλματα πρέπει να σωπαίνουν, και πότε και σε ποια πρέπει να μιλούν και να μην τα κρύβουν.
400
Γλωσσάρι 401
Ευρετήριο ονομάτων 409
Ευρετήριο εννοιών 414
Ευρετήριο αγιογραφικών χωρίων 430





Login-iconLogin
active³ 5.3 · IPS κατασκευή E-shop · Όροι χρήσης