Χριστιανικός Ορθόδοξος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Φίλων
Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου ο Άγιος Γρηγόριος Ο Παλαμάς
Καλάθι αγορών : 0 | 0,00

Αγώνας Θεογνωσίας του Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ)

Κωδικός: ESSEX-04


Έχετε 0 προϊόντα στο καλάθι
Ποσότητα:

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ

ΑΓΩΝΑΣ ΘΕΟΓΝΩΣΙΑΣ

Η ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ ΜΕ ΤΟΝ Δ. ΜΠΑΛΦΟΥΡ 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 

Ο Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος (1896-1993) είναι γνωστός στον Ορθόδοξο κόσμο από τα συγγράμματά του «Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι», «Περί προσευχής», «Άσκησις και θεωρία», «Περί Πνεύματος και ζωής» κ.ά. Μερικά μάλιστα από αυτά, όπως «Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», έχουν χαρακτηρισθεί ως κλασικά ορθόδοξα έργα του εικοστού αιώνα. Για όσους γνώρισαν, έστω και εν μέρει, την πνευματική κληρονομιά του Γέροντος Σωφρονίου, κάθε λόγος γι’ αυτή μπορεί να φανεί περιττός. Τα κείμενά του αποτελούν μαρτυρία για τον πνευματικό πλούτο της εμπειρίας του ίδιου του Γέροντος, όπως και του διδασκάλου του αγίου Σιλουανού, που ανακεφαλαιώνουν την μακραίωνη παράδοση της Εκκλησίας. 

Η οδός της ζωής του Γέροντος Σωφρονίου καλύπτει σχεδόν όλον τον περασμένο αιώνα. Οι βασικοί σταθμοί της πνευματικής του αναπτύξεως συμπίπτουν, με τον ένα ή τον άλλον τρόπο, με την πορεία της ανθρωπότητος του 20ου αιώνα. Ο λόγος του, αμετάθετο πνευματικό στήριγμα για πολλές γενεές, παρέχει απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, που ανακύπτουν από τις αντιφάσεις, τις συγκρούσεις και τις τραγωδίες της σύγχρονης ζωής. 

Οι επιστολές του προς τον Δαβίδ Μπάλφουρ, που περιλαμβάνονται στο βιβλίο αυτό, είναι τα πρώτα πνευματικά κείμενα του Γέροντος Σωφρονίου. Τα χρόνια της ζωής του που προηγήθηκαν της αλληλογραφίας χαρακτηρίζονται από την έντονη αναζήτηση του Θεού, του Θείου Απολύτου. Ποτέ δεν έπαψε να αναζητά τον τρόπο υπερβάσεως των ορίων της πρόσκαιρης ζωής, αφού σύμφωνα με το λόγο του, «το πνεύμα του ανθρώπου δεν αποδέχεται την ιδέα του θανάτου»1. Ο ίδιος ο Γέροντας έγραψε για την κατάσταση που βίωνε την περίοδο εκείνη: «Όλο μου το είναι συγκεντρωνόταν στην αναζήτηση διεξόδου από τα στενά πλαίσια του χρόνου και του χώρου»2 στη γνώση του Αιωνίου και του Απολύτου. Ήδη, όταν βρισκόταν ακόμη στο Παρίσι, είχε εγγραφεί στο Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου, προκειμένου να κατανοήσει βαθύτερα τη χριστιανική διδασκαλία. Ωστόσο οι σπουδές στο Ινστιτούτο, κοντά σε διακεκριμένους σύγχρονους εκπροσώπους της ρωσικής θεολογίας, δεν μπόρεσαν να ικανοποιήσουν τη δίψα του για θεογνωσία. Για το λόγο αυτόν το 1925 αναχώρησε για τον Άθω, όπου έγινε δεκτός στην αδελφότητα της Ι. Μονής του Αγίου Παντελεήμονος. Η έντονη εσωτερική αναζήτηση κατά τους χρόνους που προηγήθηκαν είχε προετοιμάσει το έδαφος για την πρόσληψη του μέγιστου πνευματικού φαινομένου της εποχής μας, του αγίου Σιλουανού (1866-1938). Ο Γέροντας Σωφρόνιος μπόρεσε να κατανοήσει και να εκτιμήσει, όσο κανένας άλλος, την αξία της θεόσδοτης αποκαλύψεως, που αξιώθηκε να λάβει ο Γέροντας Σιλουανός: «Κράτα το νου σου στον άδη και μην απελπίζεσαι»3. Όπως γράφει ο Γέροντας Σωφρόνιος, αυτό αποτέλεσε αληθινά ιστορικό γεγονός, που επηρέασε ολόκληρη την εποχή μας: «Η αρχή της νίκης, η έξοδος προς την παγκόσμια αγάπη»4. Μολονότι ο άγιος Σιλουανός ήταν άνθρωπος ολιγογράμματος, κατάφερε να επιλύσει τα βαθύτερα προβλήματα της ζωής, στα οποία ακόμη και η θεολογική διανόηση στο Παρίσι αδυνατούσε να απαντήσει. Τώρα ο Γέροντας Σιλουανός είναι ευρύτατα γνωστός, δοξάζεται από τη αγία Ορθόδοξη Εκκλησία, και τιμάται σε όλον τον κόσμο. Το 1987 συγκαταλέχθηκε στη χορεία των αγίων. ...

Διαβάστε εκτενέστερη περιγραφή παρακάτω


Δεμένο
Διαστάσεις: 15Χ21
Σελίδες: 426
ISBN: 1-874679-29-0
Μετάφραση από τα ρωσικά: Αρχιμ. Ζαχαρίας




ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ

ΑΓΩΝΑΣ ΘΕΟΓΝΩΣΙΑΣ

Η ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ ΜΕ ΤΟΝ Δ. ΜΠΑΛΦΟΥΡ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος (1896-1993) είναι γνωστός στον Ορθόδοξο κόσμο από τα συγγράμματά του «Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι», «Περί προσευχής», «Άσκησις και θεωρία», «Περί Πνεύματος και ζωής» κ.ά. Μερικά μάλιστα από αυτά, όπως «Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης», έχουν χαρακτηρισθεί ως κλασικά ορθόδοξα έργα του εικοστού αιώνα. Για όσους γνώρισαν, έστω και εν μέρει, την πνευματική κληρονομιά του Γέροντος Σωφρονίου, κάθε λόγος γι’ αυτή μπορεί να φανεί περιττός. Τα κείμενά του αποτελούν μαρτυρία για τον πνευματικό πλούτο της εμπειρίας του ίδιου του Γέροντος, όπως και του διδασκάλου του αγίου Σιλουανού, που ανακεφαλαιώνουν την μακραίωνη παράδοση της Εκκλησίας.

Η οδός της ζωής του Γέροντος Σωφρονίου καλύπτει σχεδόν όλον τον περασμένο αιώνα. Οι βασικοί σταθμοί της πνευματικής του αναπτύξεως συμπίπτουν, με τον ένα ή τον άλλον τρόπο, με την πορεία της ανθρωπότητος του 20ου αιώνα. Ο λόγος του, αμετάθετο πνευματικό στήριγμα για πολλές γενεές, παρέχει απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, που ανακύπτουν από τις αντιφάσεις, τις συγκρούσεις και τις τραγωδίες της σύγχρονης ζωής.

Οι επιστολές του προς τον Δαβίδ Μπάλφουρ, που περιλαμβάνονται στο βιβλίο αυτό, είναι τα πρώτα πνευματικά κείμενα του Γέροντος Σωφρονίου. Τα χρόνια της ζωής του που προηγήθηκαν της αλληλογραφίας χαρακτηρίζονται από την έντονη αναζήτηση του Θεού, του Θείου Απολύτου. Ποτέ δεν έπαψε να αναζητά τον τρόπο υπερβάσεως των ορίων της πρόσκαιρης ζωής, αφού σύμφωνα με το λόγο του, «το πνεύμα του ανθρώπου δεν αποδέχεται την ιδέα του θανάτου»1. Ο ίδιος ο Γέροντας έγραψε για την κατάσταση που βίωνε την περίοδο εκείνη: «Όλο μου το είναι συγκεντρωνόταν στην αναζήτηση διεξόδου από τα στενά πλαίσια του χρόνου και του χώρου»2 στη γνώση του Αιωνίου και του Απολύτου. Ήδη, όταν βρισκόταν ακόμη στο Παρίσι, είχε εγγραφεί στο Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου, προκειμένου να κατανοήσει βαθύτερα τη χριστιανική διδασκαλία. Ωστόσο οι σπουδές στο Ινστιτούτο, κοντά σε διακεκριμένους σύγχρονους εκπροσώπους της ρωσικής θεολογίας, δεν μπόρεσαν να ικανοποιήσουν τη δίψα του για θεογνωσία. Για το λόγο αυτόν το 1925 αναχώρησε για τον Άθω, όπου έγινε δεκτός στην αδελφότητα της Ι. Μονής του Αγίου Παντελεήμονος. Η έντονη εσωτερική αναζήτηση κατά τους χρόνους που προηγήθηκαν είχε προετοιμάσει το έδαφος για την πρόσληψη του μέγιστου πνευματικού φαινομένου της εποχής μας, του αγίου Σιλουανού (1866-1938). Ο Γέροντας Σωφρόνιος μπόρεσε να κατανοήσει και να εκτιμήσει, όσο κανένας άλλος, την αξία της θεόσδοτης αποκαλύψεως, που αξιώθηκε να λάβει ο Γέροντας Σιλουανός: «Κράτα το νου σου στον άδη και μην απελπίζεσαι»3. Όπως γράφει ο Γέροντας Σωφρόνιος, αυτό αποτέλεσε αληθινά ιστορικό γεγονός, που επηρέασε ολόκληρη την εποχή μας: «Η αρχή της νίκης, η έξοδος προς την παγκόσμια αγάπη»4. Μολονότι ο άγιος Σιλουανός ήταν άνθρωπος ολιγογράμματος, κατάφερε να επιλύσει τα βαθύτερα προβλήματα της ζωής, στα οποία ακόμη και η θεολογική διανόηση στο Παρίσι αδυνατούσε να απαντήσει. Τώρα ο Γέροντας Σιλουανός είναι ευρύτατα γνωστός, δοξάζεται από τη αγία Ορθόδοξη Εκκλησία, και τιμάται σε όλον τον κόσμο. Το 1987 συγκαταλέχθηκε στη χορεία των αγίων.

Ο Γέροντας Σωφρόνιος, με τη σεμνότητα που τον χαρακτήριζε, δεν ήθελε, όσο ζούσε, να διαβαστούν τα γράμματα αυτά από άλλους, καθώς μέσα από αυτά αποκαλύπτονται πολλά βαθειά προσωπικά του βιώματα. Αργότερα ομολογούσε στον Μπάλφουρ: «Από απειρία έγραφα σε σένα για τον εαυτό μου, για όσα σκεφτόμουν και ζούσα· για το πώς ο ίδιος πάλευα ενάντια στο ένα ή το άλλο πάθος… Κυρίως αυτή η απειρία ή, με άλλα λόγια, η αρχή μόνο της πείρας μου χαρακτηρίζει ακριβώς όλη εκείνη την περίοδο της εν προσευχή σχέσεώς μου μαζί σου. Τώρα δεν θα έγραφα πολλά από εκείνα που επέτρεψα τότε στον εαυτό μου. Το παρελθόν όμως ως "γεγονός" δεν διαγράφεται από τη ζωή. Μπορούμε να το καλύψουμε με τη μετάνοια, να το καταστήσουμε ανίσχυρο απέναντι στην αιωνιότητα, αλλά ως ιστορικό γεγονός μένει οριστικώς αμετάβλητο. Δεν είμαι, βέβαια, ο πρώτος στον οποίο έλαχε να αισθανθεί ντροπή για το παρελθόν του, για κάποιον άκαιρο λόγο που είπε ή έγραψε. Αλλά και σε αυτό βρίσκω ήδη κάποια ικανοποίηση, ότι έστω και στα χρόνια που ακολούθησαν μου δόθηκε η ευκαιρία να αναλογισθώ τα λάθη που έκανα νωρίτερα»5.

Το Ευαγγέλιο λέει: «Ου δύναται πόλις κρυβήναι επάνω όρους κειμένη»6. Γι’ αυτό θα ήταν ανάρμοστο να αποκρύψουμε το θησαυρό που περικλείεται στα γράμματα αυτά, να θάψουμε στη γη το «τάλαντο» της πνευματικής αυτής σοφίας7 ή να ανάψουμε λύχνο και να τον τοποθετήσουμε «υπό τον μόδιον»8, παραδίδοντας στη λήθη λόγο εμπνευσμένο από το Πνεύμα του Θεού. Προτάξαμε το λόγο που παρήγγειλε ο Κύριος: «Ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς»9. Ο βαθιά προσωπικός χαρακτήρας και η «άπειρη» ειλικρίνεια, που χαρακτηρίζουν τις επιστολές του, αντανακλούν με αλάθητο τρόπο την εσωτερική ζέση του πνεύματος του νεαρού τότε ασκητού Σωφρονίου. Αποκαλύπτουν εν μέρει τα μυστικά της καρδιάς του, που κατακλύζεται από το πυρ της αγάπης του προς τον Χριστό. Διαβάζοντάς τα ο καθένας μπορεί να αντλήσει κάτι ψυχικά ωφέλιμο, να ενισχυθεί στην πίστη και να γευθεί πνευματική παρηγοριά. Δύσκολα μπορεί κάποιος να εκλάβει τις εκδιδόμενες επιστολές ως μέσο γενικής ποδηγετήσεως στην πνευματική ζωή. Άλλωστε ο ίδιος ο Γέροντας παρατηρεί: «…ό,τι γράφεται σε συγκεκριμένο πρόσωπο και κάτω από ειδικές συνθήκες… από κάθε άποψη προορίζεται για κάποια μεταβατική περίοδο»10. Ουσιαστικά το περιεχόμενο των επιστολών ανταποκρινόταν στις τρέχουσες πνευματικές ανάγκες του παραλήπτη τους, του Δαβίδ Μπάλφουρ. Παρόλα αυτά στις επιστολές του Γέροντος Σωφρονίου ενυπάρχει ολόκληρη η θεολογία του. Δηλαδή ήδη στη νεαρή αυτή ηλικία είχε διαμορφωθεί η άρτια δογματική συνείδησή του. Η ιδιαίτερη όμως αξία των επιστολών έγκειται στο ότι παρουσιάζει τη θεολογία του με ποιμαντική προοπτική. Την διατυπώνει σε άμεση σχέση με τα ερωτήματα του παραλήπτη τους, που εκφράζει την προβληματική της Δύσεως. Κρίνοντας πλέον εκ των υστέρων, βλέπουμε ότι η θαυμαστή Πρόνοια του Θεού προετοίμασε τον Γέροντα για τον μετέπειτα διάλογό του με τη Δύση, όπου κατόρθωσε να δώσει καίριες απαντήσεις στις πνευματικές αναζητήσεις της.

____________________
1. Αρχιμ. Σωφρονίου, Письма в Россию (Γράμματα στη Ρωσία), Μόσχα 1997, σ. 19 (στα ρωσικά).
2. Ό.π., σ. 22.
3. Αρχιμ. Σωφρονίου, Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, Έσσεξ Αγγλίας 102003, σσ. 49, 370, 517, 546.
4. Αρχιμ. Σωφρονίου, Γράμματα στη Ρωσία, σ. 28.
5. Επιστολή (31 Οκτωβρίου 1961).
6. Ματθ. 5, 14.
7. Βλ. Ματθ. 25, 18.
8. Βλ. Ματθ. 5, 15.
9. Ματθ. 5,16.
10. Επιστολή 18 (Απρίλιος 1934). Βλ. σ. 236.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ  15-46

Πρώτο Μέρος
Η ΘΕΙΑ ΚΛΗΣΗ
Επιστολή 1:
ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΙΣΜΟ 48-60
Το αναπόφευκτο των θλίψεων προς απόκτηση των Θείων δωρεών. Αμφιβολίες στην πίστη. Λογισμοί και πάλη μαζί τους. Πνευματική πρόοδος και ενίσχυση στον αγώνα. Αλληλογραφία με τους καθολικούς. Ο γέροντας.
Επιστολή 2:
ΣΤΑ ΠΡΟΘΥΡΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ  61-72
Η πνευματική ομόνοια. Ο Σταυρός και ο λόγος γι’ αυτόν. Η πνευματική ανδρεία. Η μνήμη του Θεού και του θανάτου. Η ενέργεια της θείας χάριτος. Μετάνοια - αρχή της πνευματικής ζωής.
Επιστολή 3:
ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ 73-74
Η νίκη στους πειρασμούς. Η «σκληρότητα» του γραπτού λόγου

Δεύτερο Μέρος
ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Επιστολή 4:
ΝΕΑ ΑΡΧΗ 76-81
Η αληθινή κοινωνία της χάριτος. Η ευγένεια της ψυχής. Τα αισθήματα της χάριτος. Η δωρεά της πίστεως. Στον άνθρωπο της υπακοής η χάρη αντικαθιστά τον γέροντα.
Επιστολή 5:
Η ΣΤΑΥΡΙΚΗ ΟΔΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 82-94
Η χαρά στις θλίψεις. Η προσευχή γεννιέται στις περιστάσεις. Η σταύρωση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Οι θλίψεις είναι σφραγίδα της εκλογής μας από τον Θεό. Από το ψυχικό στο πνευματικό. Η νοερά προσευχή και οι ακολουθίες. Το πένθος και ο τρόπος προσελεύσεως στον Θεό.
Επιστολή 6:
ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ 95-113
Εσωτερική εργασία - «ενός εστι χρεία». Πνευματική και σαρκική ευχαρίστηση. Επιλογή γέροντος. «Στήκετε εν τη πίστη». Το αληθινά μεγάλο. Η κατανόηση του Σταυρού και ο άθλος της πίστεως. Η αρχή της πνευματικής ζωής - ο αγώνας κατά των παθών. Η γνώση της αλήθειας και η πνευματική βάση για την απόκτησή της.
Επιστολή 7:
Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΥΠΑΚΟΗΣ 114-132
Προσκόμματα στην πίστη. Πώς να βρει κάποιος γέροντα και πώς να δέχεται το λόγο του (λόγος από τη χάρη, από την πείρα και προς παράκληση). Η τήρηση του λόγου. Η βεβαίωση στην Ορθοδοξία. Λόγος για τους τρεις σταυρούς. «Κράτα το νου σου στον άδη». Για τη μεγάλη χάρη.
Επιστολή 8:
ΝΟΕΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑ 133-142
Η αλληλογραφία ευνοεί την αποφυγή της επιπόλαιας εξοικείωσης. Η συμβουλή του Γέροντα Σιλουανού - καλύτερα να προσευχόμαστε καθαρά. Η νοερά εργασία. Η συμβουλή του Γέροντα Σιλουανού για το πώς να μιλάμε στους γονείς.
Επιστολή 9:
Ο ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΘΛΙΨΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ 143-150
Οι πληγές της μητρικής καρδιάς. Ο τρόπος ομιλίας με τη μητέρα. Η απόφαση του επισκόπου.
Επιστολή 10:
ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΚΟΥΡΑΣ 151-153
Η μοναχική κουρά. Η υπακοή στον Επίσκοπο.
Επιστολή 11:
Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ 154-182
Η διαφύλαξη των μυστικών της πνευματικής ζωής. Πώς αρμόζει να μιλάμε με τους ανθρώπους. Η δευτερεύουσα θέση της σύγχρονης επιστήμης και κουλτούρας. Οι πλάνες του οικουμενισμού. «Το καλύτερο είναι εκείνο που συμφωνεί με το θέλημα του Θεού». Ο Γέροντας Σιλουανός. «Μη γνώτω η αριστερά σου, τι ποιεί η δεξιά σου» και οι επισκέψεις της χάριτος. Το μυστήριο του Χριστιανισμού. Η ταπείνωση, η υπακοή και οι θλίψεις. Η μείωση του χαρίσματος της πίστεως. Οι λογισμοί. Τα λάθη των Καθολικών. Η αγάπη του Θεού και η δικαιοσύνη. «Τον Θεόν φοβού και τας εντολάς αυτού φύλασσε» είναι ο ορθόδοξος «μυστικισμός». Στο χριστιανισμό είναι «όλα αντίστροφα».
Επιστολή 123:
ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183-191
Η θεία υπεροχή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η μετάνοια ως μοναδική οδός προς την υιοθεσία. Ο κανόνας στην προσευχή. Η ομοίωση με τον Χριστό στην ζωή και στην εξωτερική όψη.
Επιστολή 13:
Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ 192-209
Προσευχή με καθαρό νου. Βιβλία για τη νοερά εργασία. Η τάξη στην πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου. Οι καθοδηγητές. Πρέπει να κατεβάσουμε τον εαυτό μας στον άδη. Καρδιά σάρκινη και πνευματική και η οδός προς αυτήν. Διψυχία. Για το ότι δεν πρέπει να επιθυμούμε τίποτε.
Επιστολή 14:
Η ΑΓΑΠΗ ΩΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ 210-214
Μέριμνα για τη μητέρα. Ο αγώνας με στόχο την αγάπη. Η διακονία των αδελφών. Λιγότερη προσοχή στον κόσμο.

Τρίτο Μέρος
ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ
Επιστολή 15:
ΟΙ ΘΛΙΨΕΙΣ - ΣΗΜΕΙΟ ΘΕΙΑΣ ΕΚΛΟΓΗΣ 216-220
Η ανδρεία στις θλίψεις είναι ευδοκία του Θεού προς εμάς. Η ευχαριστία του Θεού γι’ αυτές. Οι θλίψεις ως οδός προς τη θέωση.
Επιστολή 16:
ΟΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ 221-228
Σχετικά με τους συγγενείς, τους «οικείους». Η μετάφραση των ασκητικών συγγραμμάτων. Η αμαρτία της σαρκικής επιθυμίας.
Επιστολή 17:
Η ΚΟΥΡΑ 229-231
Συγχαρητήρια για τη μοναχική κουρά.
Επιστολή 18:
Η ΒΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥ 232-237
Για την αγάπη χρειάζεται πάλη. Η προσευχή του ενός για τον άλλο. Αυτομεμψία. Ένδεια ολική και πνευματική. Ο σεβασμός του π. Σωφρονίου για την ρωσική Εκκλησία.
Επιστολή 19:
Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΑΓΩΝΑΣ 238-247
Το αναπόφευκτο των θλίψεων για την πρόσληψη της χάριτος. Η πάλη με τον κόσμο. Μόνο η σωτηρία μας πρέπει να μπαίνει μπροστά. «Από τον σταυρό δεν κατεβαίνουν, αλλά τους κατεβάζουν». Η πάλη με τη σαρκική επιθυμία. «Ο χριστιανός πρέπει πρωτίστως να είναι ασκητής».
Επιστολή 20:
Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ 248-249
Το Παρίσι. Ο Γέροντας Σιλουανός.
Επιστολή 21:
Η ΠΑΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 250-253
Η λήψη του μεγάλου σχήματος. Για να ζήσεις με τους ανθρώπους ειρηνικά πρέπει να υποχωρείς. Η αγάπη του Χριστού είναι ζωή αιώνια. Για το χρόνο και την αιωνιότητα.
Επιστολή 22:
ΖΩΗ, ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ 254-258
Η προσέγγιση του θανάτου και η αιώνια ζωή. Για την πασχαλινή επίσκεψη του Θεού.

Τέταρτο Μέρος
Η ΡΗΞΗ
Επιστολή 23:
«ΑΣ ΖΗΣΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΘΕΛΗΜΑ ΤΟΥ» 260-269
Η αδελφότητα «Ζωή». Η αποταγή του κόσμου είναι ο αδιάλειπτος αγώνας όλης της ζωής. Η ουσία της χριστιανικής υπακοής. Συνομιλία με τον Γέροντα Σιλουανό. Ο Γέροντας δεν είναι μαντείο. Οι απαντήσεις των γερόντων "κατά την καρδίαν" αυτών που ερωτούν.
Επιστολή 24:
ΤΟ ΘΕΙΟ ΘΕΛΗΜΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ 270-273
Η απονομή τίτλου. Η γνώση του θελήματος του Θεού. Το βιβλίο του Ιωάννου του Σταυρού.
Επιστολή 25:
Ο ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ 274-285
Το μεγαλείο της κλήσεως και η προσωπική μηδαμινότητα. Η συνάντηση με τον π. Ιωάννη Σαχοφσκόυ. Ο μοναχισμός. «Ζωντανοί στον άδη». Ο αγώνας για αυτογνωσία. Η απέκδυση του κτιστού κόσμου. Η κάμψη του μοναχισμού στον Άθω. Για τον Ιωάννη του Σταυρού. Τα βάσανα και το καθαρτήριο.

Πέμπτο Μέρος
ΕΚΤΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
Επιστολή 26:
ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΥ 287-290
Η χριστιανική ψυχή δεν μπορεί να μην πάσχει στον κόσμο αυτόν. Η προσευχή για την ειρήνη στον κόσμο. Η στέρηση ως οδός γνώσεως της ανθρώπινης ψυχής. Η αλληλοδιαδοχή κυμάτων σκότους και φωτός είναι η μοίρα του μοναχού. Η ακαταμάχητη άγνοια.
Επιστολή 27:
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΔΕΣΜΑ 291-295
Τα «δεσμά» του μοναχισμού και της ιερωσύνης. Οι διωγμοί κατά του μοναχισμού. Η ελευθερία που μας δόθηκε με τον Χριστό. Δεν υπάρχει χριστιανισμός έξω από την Εκκλησία. Η κληρονομιά των Αγίων. Η ψυχή παραμένει ελεύθερη παρόλες τις δεσμεύσεις. Η σχέση της εσωτερικής πνευματικής ζωής με τις δογματικές αντιλήψεις.
Επιστολή 28:
Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ 296-308
Η τραγωδία του ανθρώπου αποτελεί σκληρή πραγματικότητα. Η πάλη για την εσωτερική ελευθερία. Η «πάλη» με τον Θεό για την ειρήνη. Η αφομοίωση και ομοίωση με τον Χριστό. Το αδύνατο της χωρίς δογματική βάση πίστεως, του χωρίς Εκκλησία και άσκηση χριστιανισμού. Η στενότητα των ομολογιακών πλαισίων. Εκκλησία, δόγμα και ασκητική αποτελούν ενιαία πραγματικότητα. Η ιεραρχία των πνευματικών αξιών. Οι θετικές και αρνητικές μορφές του ασκητισμού. Σε τι συνίσταται η ορθόδοξη παράδοση.
Επιστολή 29:
Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 309-311
Η σχέση μεταξύ του προσωπικού και πανανθρώπινου είναι. Ο σταυρός του Χριστού αποτελεί το οχυρό ενάντια σε όλους τους λογισμούς.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Επιστολή 30:
Ο ΘΕΟΣ ΑΓΑΠΗ ΕΣΤΙ 314-315
Ο Θεός είναι αγάπη. Η μακαριότητα της αγάπης. Ο μοναχισμός ως πληρότητα του ανθρώπινου είναι.

Παράρτημα 1
ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ

1. Η ΥΠΑΚΟΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΓΕΡΟΝΤΑ 318-323
Η αγαθή διάθεση για την υπακοή. Η αποφυγή της πρωτοβουλίας. Από την αποκοπή του θελήματος στην καθαρότητα του νου και την αφομοίωση των εντολών του Θεού. Σκοπός η Θεογνωσία και όχι η ηθική. Η καθοδήγηση μέσα από τα αγιοπατερικά βιβλία και την υπακοή σε όλους.
2. Η ΧΑΡΗ ΚΑΙ ΤΟ ΨΥΧΙΚΟ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ 324-328
Η αδιόρατη ενέργεια της χάριτος. Η τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Το σκληρό στρώμα. Η διαφορά μεταξύ «ψυχικού» και «σαρκικού».
3. Η ΘΕΙΑ ΧΑΡΗ ΚΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 329-336
Συνέργεια χάριτος και ελευθερίας. Απουσία δογματικού προσδιορισμού από διάφορα θέματα.
4. ΜΕΤΑΝΟΙΑ 337-340
Θεμέλιο της πνευματικής ζωής η μετάνοια. Παραδείγματα από τις προσευχές πριν από τη Θεία Μετάληψη. Αρνητικές επιπτώσεις από το βιβλίο του Ιωάννου του Σταυρού.
5. ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΝΟΕΡΑ 341-343
Θέματα για την πνευματική εμπειρία της προσευχής. Η έννοια της καρδιάς. Η «σιγή του νου» στον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη. Ο μυστικισμός ως υπεκφυγή από τον σταυρό.
6. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΣ 344-347
Θεραπεία και προσευχή. Απροσεξία στο θαύμα: Η αμετανοησία και η αναζήτηση της "παλαιάς ευτυχίας". Το οικτρό τέλος.
7. Η ΘΕΙΑ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗ 348-351
Η ενσάρκωση του Λόγου «διά την ημών σωτηρίαν». Γνώμη για τον π. Σέργιο Μπουλγκάκωφ. Ο Παύλος Ευδοκίμωφ. Η αποτελμάτωση της θεολογίας.

Παράρτημα ΙΙ
ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ Δ. ΜΠΑΛΦΟΥΡ

Επιστολή 1. Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΑΝΤΕΙΟ 354-359
Η αδελφότητα της «Ζωής». Η δυνατότητα να ζήσει και να σπουδάσει στην Ελλάδα. Η διακοπή της πνευματικής υπακοής στον Γέροντα Σιλουανό.
Επιστολή 2. Ο ΙΔΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ 360-365
Ταραχή εξαιτίας των υποδείξεων του Γέροντα. Άδεια χωρίς ειρήνη. Πίστη κατ’ ανάγκη. Τακτοποίηση στην Αθήνα.
Επιστολή 3. Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ 366-371
Η Θεοεγκατάλειψη. Αποσπάσματα από το βιβλίο του Ιωάννου του Σταυρού.
Επιστολή 4. ΘΑΡΣΕΙΤΕ! 372-383
Η "Μυστική Νύχτα" του Ιωάννου του Σταυρού. Η νομιμότητα της πνευματικής του πείρας για κάθε ευχέτη. Ο π. Γεράσιμος. "Θαρσείτε"! Η πνευματική απομόνωση. Η Θεοεγκατάλειψη. Τα παθήματα.
Επιστολή 5. ΚΑΙΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΥ 384-386
Εμπειρίες στρατιωτών από το μέτωπο. Κατάσταση στην Ελλάδα. Ποίημα για το Άγιον Όρος.
Επιστολή 6. ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΕΪΑΣ 387-388
Τα χρόνια έξω από την Εκκλησία. Ο θάνατος του αδελφού σε ιαπωνική αιχμαλωσία. Η μνήμη του θανάτου.
Επιστολή 7. ΑΦΥΠΝΙΣΗ
Η ζωή του. Η βαθμιαία επιστροφή στην πίστη. Η απιστία στα δόγματα. Η στενότητα των ομολογιακών ορίων. Η ορμή για την αιωνιότητα.
Επιστολή 8: Ο ΑΡΧΑΡΙΟΣ 393-395
Η θεολογική "επίθεση-αυτοάμυνα" του π. Σωφρονίου. Η βαθμιαία επιστροφή. Η αδιάπτωτη πρόνοια του Θεού.

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΤΩΝ, ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ 397-422
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΧΩΡΙΩΝ 423-425


Το Παράρτημα Ι περιέχει αυτόγραφες επιστολές από το προσωπικό αρχείο του Γέροντος Σωφρονίου που εστάλησαν στον Δ. Μπάλφουρ, καθώς και μερικές που τελικά δεν εστάλησαν.
Στο Παράρτημα ΙΙ περιέχονται μερικές από τις επιστολές του Δ. Μπάλφουρ προς τον π. Σωφρόνιο.
Οι Προσθήκες που παρατίθενται στις υποσημειώσεις είναι αποσπάσματα από τις επιστολές που ο π. Σωφρόνιος έγραψε αρχικά. Πρόκειται ουσιαστικά για αποσπάσματα που δεν ενσωματώθηκαν στην τελική μορφή των επιστολών.
Οι Διορθώσεις που παρατίθενται στις υποσημειώσεις έγιναν από τον ίδιο τον Γέροντα κατά την εκ των υστέρων αναθεώρηση των επιστολών.





Login-iconLogin
active³ 5.3 · IPS κατασκευή E-shop · Όροι χρήσης