Χριστιανικός Ορθόδοξος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Φίλων
Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου ο Άγιος Γρηγόριος Ο Παλαμάς
Καλάθι αγορών : 0 | 0,00

Αγίου Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι ΣΤ΄ Περί προσευχής

Κωδικός: SOU-007


Έχετε 0 προϊόντα στο καλάθι
Ποσότητα:

(Επανέκδοση)

Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου

Λόγοι
ΣΤ'

Περί Προσευχής

Στους πέντε προηγούμενους τόμους της σειράς «Λόγοι Γέροντος Παϊσίου» υπάρχουν αρκετές αναφορές στην προσευχή, αφού ο Γέροντας, ως μοναχός «καθ’ όλην την εντέλειαν», κύριο έργο του είχε την προσευχή. Αλλά και στην επικοινωνία του με τους ανθρώπους, μοναχούς και λαϊκούς, επεδίωκε πάντοτε να τους βοηθήση να εμπιστεύωνται την ζωή τους στον Θεό μέσω της προσευχής. Στον τόμο αυτόν, ο οποίος εκδίδεται με την ευλογία του Ποιμενάρχου μας, Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κασσανδρείας κ. Νικοδήμου, περιλαμβάνονται λόγοι του Γέροντος Παϊσίου ειδικά για την προσευχή.  

Για το Γέροντα Παΐσιο η προσευχή είναι η μεγάλη δυνατότητα που μας έδωσε ο Θεός να επικοινωνούμε μαζί Του, για να ζητούμε την βοήθειά Του. Ο Γέροντας πονούσε, όταν έβλεπε τους ανθρώπους να ταλαιπωρούνται αγωνιζόμενοι «με τις λιγοστές ανθρώπινες δυνάμεις τους», ενώ θα μπορούσαν να ζητήσουν την βοήθεια του Θεού, ο Οποίος «μπορεί να στείλη όχι απλώς δύναμη θεία, αλλά πολλές δυνάμεις θείες· και τότε η βοήθειά Του δεν λέγεται θεία βοήθεια μόνον, αλλά θαύμα Θεού». Γι’ αυτό επέμενε ότι πρέπει να νιώσουμε την προσευχή ως ανάγκη και προσπαθούσε να βοηθήση όσους δεν είχαν μάθει να προσεύχωνται, «να βάλουν αρχή, για να πάρη μπρος η καρδιά τους στην προσευχή». Όσους πάλι είχαν αποκτήσει την καλή συνήθεια της προσευχής, τους ενίσχυε για να προσεύχωνται με περισσότερο φιλότιμο και μεγαλύτερη θέρμη. Σε όλους όμως τόνιζε, ως κύρια προϋπόθεση για την επικοινωνία με τον Θεό, την μετάνοια και την ταπείνωση. «Αδελφέ μου, γράφει σε επιστολή του, μη ζητάς τίποτε άλλο στην προσευχή σου από την μετάνοια… Η μετάνοια θα σου φέρη την ταπείνωση, η ταπείνωση θα σου φέρη την Χάρη του Θεού, και ο Θεός θα σου έχη μέσα στην Χάρη Του ό,τι χρειάζεται για την δική σου σωτηρία και ό,τι άλλο, σε περίπτωση που χρειασθή, για να βοηθήσης μία άλλη ψυχή». Και σε άλλη επιστολή του γράφει: «Προσπαθώ να συντρίβωμαι μπροστά στον Θεό απλώνοντας τις αμαρτίες μου και τις αχαριστίες μου· να ζητώ ταπεινά το έλεός Του και να Τον ευγνωμονώ δοξολογώντας».

Διαβάστε παρακάτω εκτενέστερη περιγραφή και περιεχόμενα


Δεμένο
Διαστάσεις: 15,5Χ23,5
Σελίδες: 310



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος …………………………………………………………..........5

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ
Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Η προσευχή είναι συνομιλία με τον Θεό …………………...21

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Η ανάγκη για προσευχή ……………………………………….....27

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Για να μας ακούη ο Θεός ……………………………………...... 33

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Η προετοιμασία για την θεία επικοινωνία ………………….41

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ
Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Οι δυσκολίες στην προσευχή ………………………………......49

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Ο διάβολος πολεμά τον προσευχόμενο …………………….. 61

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Για να θερμανθή η καρδιά στην προσευχή ………………. 65

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
«Δεύτε προσκυνήσωμεν…» …………………………………….... 75

ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ
ΟΙ ΠΡΟΣ ΘΕΟΝ ΜΕΣΙΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΣ ΜΑΣ:
Η ΠΑΝΑΓΙΑ, ΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΙΟΙ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Παναγία, η Φιλόστοργη Μητέρα μας ………………………..  83

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Ο Φύλακας Άγγελος ……………………………………………......  93

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Οι Άγιοι, τα αγαπημένα παιδιά του Θεού …………………… 97

ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΡΟΣ
«ΑΙΤΕΙΤΕ ΚΑΙ ΔΟΘΗΣΕΤΑΙ ΥΜΙΝ»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Προσευχή για τον εαυτό μας …………………………………... 119

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Προσευχή για τους άλλους ……………………………………... 127

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Προσευχή για τους κεκοιμημένους ………………………….. 141

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Το Ψαλτήρι είναι κεραυνός για τον διάβολο …………… 149

ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΡΟΣ
ΕΥΧΗ ΚΑΙ ΝΗΨΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Η δύναμη της ευχής ……………………………………………..... 159

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Η εργασία της ευχής …………………………………………….....165

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Η εργασία του νου ………………………………………………..... 177

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Η συνεργασία νου και καρδιάς ………………………………...187

ΕΚΤΟ ΜΕΡΟΣ
ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΖΩΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Εκκλησιαστικές περίοδοι ……………………………………….... 195

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Η κοινή προσευχή ……………………………………………….....  205

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Η μετοχή στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας ………… 211

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
«Ψάλατε τω Θεώ ημών, ψάλατε» ………………………………217

ΕΒΔΟΜΟ ΜΕΡΟΣ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΟΞΟΛΟΓΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Η δοξολογία στον Θεό …………………………………………...... 231

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Ο χώρος της δοξολογίας ………………………………………......237

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Οι δωρεές του Θεού ……………………………………………...... 241

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Περιπτώσεις των Ψαλμών ………………………………………....253
Προσευχή χρησιμοποιώντας περιπτώσεις των Ψαλμών του
Αγίου Αρσενίου ………………………………………………….......  271

ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ
Ι.   Αγιογραφικών χωρίων ……………………………………….. 277
ΙΙ.  Πατερικών χωρίων …………………………………………..... 279
ΙΙΙ. Λειτουργικών και υμνολογικών κειμένων …………… 280
ΙV. Εννοιών, πραγμάτων και ονομάτων ……………………..283

Κατάλογος Φωτογραφιών ………………………………………...299

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Στους πέντε προηγούμενους τόμους της σειράς «Λόγοι Γέροντος Παϊσίου» υπάρχουν αρκετές αναφορές στην προσευχή, αφού ο Γέροντας, ως μοναχός «καθ’ όλην την εντέλειαν», κύριο έργο του είχε την προσευχή. Αλλά και στην επικοινωνία του με τους ανθρώπους, μοναχούς και λαϊκούς, επεδίωκε πάντοτε να τους βοηθήση να εμπιστεύωνται την ζωή τους στον Θεό μέσω της προσευχής. Στον τόμο αυτόν, ο οποίος εκδίδεται με την ευλογία του Ποιμενάρχου μας, Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κασσανδρείας κ. Νικοδήμου, περιλαμβάνονται λόγοι του Γέροντος Παϊσίου ειδικά για την προσευχή.

Για το Γέροντα Παΐσιο η προσευχή είναι η μεγάλη δυνατότητα που μας έδωσε ο Θεός να επικοινωνούμε μαζί Του, για να ζητούμε την βοήθειά Του. Ο Γέροντας πονούσε, όταν έβλεπε τους ανθρώπους να ταλαιπωρούνται αγωνιζόμενοι «με τις λιγοστές ανθρώπινες δυνάμεις τους», ενώ θα μπορούσαν να ζητήσουν την βοήθεια του Θεού, ο Οποίος «μπορεί να στείλη όχι απλώς δύναμη θεία, αλλά πολλές δυνάμεις θείες· και τότε η βοήθειά Του δεν λέγεται θεία βοήθεια μόνον, αλλά θαύμα Θεού». Γι’ αυτό επέμενε ότι πρέπει να νιώσουμε την προσευχή ως ανάγκη και προσπαθούσε να βοηθήση όσους δεν είχαν μάθει να προσεύχωνται, «να βάλουν αρχή, για να πάρη μπρος η καρδιά τους στην προσευχή». Όσους πάλι είχαν αποκτήσει την καλή συνήθεια της προσευχής, τους ενίσχυε για να προσεύχωνται με περισσότερο φιλότιμο και μεγαλύτερη θέρμη. Σε όλους όμως τόνιζε, ως κύρια προϋπόθεση για την επικοινωνία με τον Θεό, την μετάνοια και την ταπείνωση. «Αδελφέ μου, γράφει σε επιστολή του, μη ζητάς τίποτε άλλο στην προσευχή σου από την μετάνοια… Η μετάνοια θα σου φέρη την ταπείνωση, η ταπείνωση θα σου φέρη την Χάρη του Θεού, και ο Θεός θα σου έχη μέσα στην Χάρη Του ό,τι χρειάζεται για την δική σου σωτηρία και ό,τι άλλο, σε περίπτωση που χρειασθή, για να βοηθήσης μία άλλη ψυχή». Και σε άλλη επιστολή του γράφει: «Προσπαθώ να συντρίβωμαι μπροστά στον Θεό απλώνοντας τις αμαρτίες μου και τις αχαριστίες μου· να ζητώ ταπεινά το έλεός Του και να Τον ευγνωμονώ δοξολογώντας».

Το βιβλίο περιλαμβάνει επτά μέρη. Το πρώτο μέρος αναφέρεται γενικά στην προσευχή, την οποία ο Γέροντας ζούσε ως ανάγκη της ψυχής για συνεχή και αδιάλειπτη επικοινωνία με τον Θεό. «Πρέπει να βρισκώμαστε, έλεγε, σε συνεχή επαφή και "εν διαρκεί ακροάσει" με τον Θεό, για να νιώθουμε ασφάλεια· είναι ασφάλεια η προσευχή». Αν το συνειδητοποιήσουμε αυτό, τότε θα αισθανώμαστε την ανάγκη να επικοινωνούμε συνεχώς με τον Θεό και θα φθάσουμε και στην αδιάλειπτη προσευχή. Ο Γέροντας Παΐσιος μας χειραγωγεί στην γνήσια και καθαρή προσευχή, παρουσιάζοντας τις προϋποθέσεις που χρειάζονται γι’ αυτήν και επισημαίνοντας ότι παράλληλα με την προσευχή πρέπει να γίνεται και ο ανάλογος πνευματικός αγώνας. Για να επικοινωνούμε δηλαδή με τον Θεό, χρειάζεται να εργαζώμαστε «στην συχνότητα στην οποία εργάζεται ο Θεός», που είναι η ταπείνωση και η αγάπη. Τα πάθη, και κυρίως η υπερηφάνεια και η έλλειψη πνευματικής αρχοντιάς, δηλαδή η έλλειψη της θυσίας, είναι παράσιτα που εμποδίζουν την θεία επικοινωνία. Γι’ αυτό, πριν αρχίσουμε την προσευχή, που είναι θεία επικοινωνία, χρειάζεται προετοιμασία ανάλογη με εκείνη που κάνουμε πριν από την Θεία Κοινωνία. Με την μετάνοια και την ταπεινή εξομολόγηση στον Θεό «σπάζει ο φράχτης, ή μάλλον ανοίγει την πόρτα ο Θεός», και δεχόμαστε «την Χάρη της θείας επικοινωνίας».

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου γίνεται λόγος για τα εμπόδια που συναντούμε στην προσευχή: την αμέλεια, την ακηδία και τον περισπασμό. Αλλά και ο διάβολος προσπαθεί να μας αποσπάση από την επικοινωνία με τον Θεό «πιάνοντας κουβεντούλα» μαζί μας. Ο Γέροντας δίνει πρακτικές συμβουλές, «για να θερμανθή η καρδιά και να πάρη μπρος στην προσευχή». Η λίγη αλλά δυνατή μελέτη πριν από την προσευχή, θερμαίνει την καρδιά. Η ψαλμωδία βοηθάει στην καταπολέμηση της ακηδίας και δημιουργεί τις καλύτερες προϋποθέσεις, για να λέη κανείς με όρεξη την ευχή. Το κομποσχοίνι είναι όπλο κατά του διαβόλου. Οι μετάνοιες βοηθούν για το ξεκίνημα της πνευματικής μας μηχανής.

Το τρίτο μέρος αναφέρεται στην «Φιλόστοργη Μητέρα μας», την Παναγία, στον Φύλακα Άγγελο, καθώς και στους Αγίους, οι οποίοι είναι οι προς Θεόν Μεσίτες και Προστάτες μας. Η Παναγία με την τέλεια υπακοή Της στον Θεό και με την ταπείνωσή Της, συνέβαλε στην πραγματοποίηση της προαιώνιας βουλής του Θεού για την σωτηρία του ανθρώπου. Γι’ αυτό και ακούει την προσευχή μας και προσάγει τα αιτήματά μας στον Υιό της και Θεό. Παράλληλα, ο Φύλακας Άγγελός μας, όταν ζούμε κατά Θεόν, δεν απομακρύνεται από κοντά μας, αλλά μας προστατεύει και μας γλυτώνει από κινδύνους. Αλλά και όλοι οι Άγιοι, όταν τους επικαλούμαστε με πίστη και ευλάβεια, σπεύδουν και μας βοηθούν.

Το τέταρτο μέρος αναφέρεται στα αιτήματα κατά την προσευχή, την οποία, όπως έλεγε ο Γέροντας, καλό είναι να την χωρίζουμε σε τρία μέρη: ένα για τον εαυτό μας, ένα για τον κόσμο και ένα για τους κεκοιμημένους. Στο τελευταίο κεφάλαιο του τέταρτου μέρους γίνεται λόγος για την προσευχή με το Ψαλτήρι, το οποίο ο Γέροντας χρησιμοποιούσε για να προσεύχεται σύμφωνα με τις περιπτώσεις που είχε καθορίσει για κάθε ψαλμό ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης. Οι «περιπτώσεις» του Αγίου Αρσενίου, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο ο Γέροντας προσευχόταν για κάποιο θέμα διαβάζοντας τον αντίστοιχο Ψαλμό, παρατίθενται σε Παράρτημα στο τέλος του βιβλίου.

Στο πέμπτο μέρος περιέχονται συμβουλές σχετικά με την ευχή και την νήψη, την πνευματική δηλαδή εγρήγορση, που είναι απαραίτητη για το συμμάζεμα του νου. Ο νους μοιάζει «με αναρχικό παιδί, που θέλει να γυρίζη συνεχώς εδώ και εκεί». Ο Γέροντας συμβουλεύει «να τον εκπαιδεύσουμε πνευματικά και να τον μάθουμε να συχνάζη στο σπίτι του, στον Παράδεισο, κοντά στον Πατέρα του, τον Θεό». Σχετικά με την συγκέντρωση του νου στην ευχή, ο Γέροντας, χωρίς να απορρίπτη τις διάφορες πρακτικές μεθόδους, επισημαίνει ότι αυτές είναι απλώς βοηθητικά μέσα. Ως απαραίτητες προϋποθέσεις θεωρεί την μετάνοια και τον καρδιακό πόνο, ο οποίος έρχεται φυσιολογικά, όταν συναισθανθή ο άνθρωπος την μεγάλη του αμαρτωλότητα και την αχαριστία απέναντι στις πολλές ευεργεσίες του Θεού, αλλά και όταν βγη από τον εαυτό του και έρθη στην θέση των πονεμένων.

Στο έκτο μέρος γίνεται αναφορά στην λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Εδώ έχουν συμπεριληφθή συμβουλές σχετικές με την συμμετοχή στις εκκλησιαστικές Ακολουθίες και την σωστή προετοιμασία για την μετοχή στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Το τελευταίο κεφάλαιο του μέρους αυτού αναφέρεται στην ψαλμωδία, η οποία δεν είναι μόνον προσευχή, αλλά και «ένα ξέσπασμα της καρδιάς, το ξεχείλισμα της εσωτερικής πνευματικής καταστάσεως».

Το έβδομο και τελευταίο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στην δοξολογία του Θεού. Ο Γέροντας συμβούλευε να κάνουμε «καρδιακή δοξολογία με χαρά και ευχαριστία» μετά την εκπλήρωση κάθε αιτήματός μας. Τόνιζε επίσης ότι κάθε άνθρωπος, αν σκέφτεται το πλήθος των θείων ευεργεσιών, θα δοξάζη μέρα-νύχτα τον Θεό. Τα φιλότιμα μάλιστα παιδιά του Θεού Τον δοξολογούν ακόμη και στις θλίψεις και στις δοκιμασίες. Μέσα στην συνεχή δοξολογία και την ευχαριστία προς τον Θεό, ο άνθρωπος νιώθει «όλον τον θείο πλούτο». Και όσο δοξολογεί και ευγνωμονεί τον Θεό, τόσο ο Θεός του δίνει όλο και περισσότερες ευλογίες. Το τελευταίο κεφάλαιο αναφέρεται στις θείες δωρεές, οι οποίες δίνονται στους ταπεινούς και φιλότιμους ανθρώπους, που εργάζονται την μετάνοια και θυσιάζουν τα πάντα από αγάπη στον Θεό. Ο Γέροντας, έχοντας γευθή την μεγάλη γλυκύτητα και ανέκφραστη αγαλλίαση, την οποία η θεία Χάρις χαρίζει στην ψυχή, όταν την επισκέπτεται, έλεγε ότι τότε «σταματάει ο νους από την παρουσία του Θεού, παύει να λειτουργή και το μυαλό, και η ψυχή αισθάνεται μόνον την γλυκύτητα της θείας αγάπης, της θείας στοργής και σιγουριάς». Τότε η προσευχή πλέον σταματάει, γιατί ο νους «έχει ενωθή με τον Θεό και δεν θέλει με κανέναν τρόπο να φύγη από κοντά Του».

Σε όλα τα μέρη του βιβλίου επανειλημμένως γίνεται λόγος για την ταπείνωση και την συναίσθηση της αμαρτωλότητός μας, καθώς και για την αρχοντική συμπεριφορά και την συμμετοχή στον πόνο των άλλων. Αυτά αποτελούσαν για τον Γέροντα βασικές αρχές της πνευματικής ζωής και απαραίτητες προϋποθέσεις για την καρδιακή προσευχή. «Καλλιεργήστε την καρδιακή προσευχή, όσο μπορείτε, με αγάπη και ταπείνωση», γράφει σε επιστολή του. Πολλές φορές επίσης ο Γέροντας αναφέρει παραδείγματα από τον προσωπικό του αγώνα ή αποκαλύπτει θείες καταστάσεις που ο ίδιος είχε βιώσει. Ήταν κι αυτό μία «πνευματική ελεημοσύνη» που έκανε από πολλή αγάπη, για να μας βοηθήση.

Ευχαριστούμε από καρδίας όσους διάβασαν τα κείμενα του τόμου αυτού πριν από την έκδοσή του και συνέβαλαν με τις σκέψεις που διατύπωσαν στην αρτιώτερη μορφή του.
Είθε, με την βοήθεια του Θεού, να αγαπήσουμε την προσευχή και να εργασθούμε ταπεινά και φιλότιμα, για να την καλλιεργήσουμε, «ίνα βασιλείας Χριστού κοινωνήσωμεν, υμνούντες Αυτόν ως Θεόν εις τους αιώνας». Αμήν,

Παρασκευή της Διακαινησίμου 2012
Εορτή της Ζωοδόχου Πηγής

Η Καθηγουμένη του Ιερού Ησυχαστηρίου
Φιλοθέη Μοναχή
και αι συν εμοί εν Χριστώ Αδελφαί






Login-iconLogin
active³ 5.3 · IPS κατασκευή E-shop · Όροι χρήσης