Χριστιανικός Ορθόδοξος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Φίλων
Ιερού Ησυχαστηρίου Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου ο Άγιος Γρηγόριος Ο Παλαμάς
Καλάθι αγορών : 0 | 0,00

Θέματα Εισαγωγής στην Παλαιά Διαθήκη κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας 1. Μέγας Αθανάσιος

Κωδικός: GRAF-02


Έχετε 0 προϊόντα στο καλάθι
Ποσότητα:

Αθ. Γ. Παπαρνάκης

Θέματα Εισαγωγής στην Παλαιά Διαθήκη κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας

1. Μέγας Αθανάσιος

Σημαντικός σταθμός στην ερμηνευτική παράδοση της Εκκλησίας υπήρξε ο Μ. Αθανάσιος, ο οποίος έζησε και έδρασε σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη και ευαίσθητη περίοδο της ιστορίας της. Συμπίπτει με την Α' Οικουμενική Σύνοδο, που σηματοδοτεί την έναρξη της αποτύπωσης της βιβλικής διδασκαλίας σε επίσημα δογματικά κείμενα οικουμενικής και διαχρονικής εμβέλειας. Στο σπουδαίο θεολογικό του έργο μπορεί κανείς να διακρίνει σαφώς ένα πλούσιο βιβλικό υπόβαθρο να στηρίζει τη δογματική του διδασκαλία, και συγχρόνως να θαυμάσει τον τρόπο αρμονικής σύνδεσης και από κοινού χρησιμοποίησης της ερμηνευτικής με τη δογματική θεολογία.


Σχήμα: 24Χ17
Σελίδες: 226
ISBN: 978-960-6865-02-2



Η πατερική γραμματεία αποτελεί τον ανεκτίμητο και ανεξάντλητο θησαυρό της εκκλησιαστικής παράδοσης, όπου διαφυλάσσεται η γνώση και εμπειρία της βιβλικής αποκάλυψης. Η Αγία Γραφή υπήρξε μία από τις πιο αγαπημένες ενασχολήσεις των Πατέρων. Ήταν γι' αυτούς η πηγή της θείας σοφίας, ο χώρος και η αφορμή εμβάθυνσης στο προαιώνιο σχέδιο της σωτηρίας του ανθρώπου και στην κορυφαία εκδήλωση της θείας αγάπης με την ενανθρώπηση του δευτέρου προσώπου της Αγ. Τριάδος.

Ωστόσο, εξίσου σημαντική με τη θεολογική διδασκαλία της Αγ. Γραφής ήταν και η ενασχόλησή τους με την ιστορία της, δηλαδή το ανθρώπινο μέρος εξέλιξης της ιεράς ιστορίας. Κίνητρο γι' αυτό αποτελούσε η θεολογική παραδοχή ότι η παρέμβαση του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου πραγματοποιήθηκε με συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα. Η σωτηρία δεν είναι ένα φανταστικό γεγονός ή φιλοσοφική θεωρία, αλλά βίωμα της καθημερινότητας του ανθρώπου, που πραγματώνεται στο χώρο και τον χρόνο. Για τον λόγο αυτό προσέγγιζαν πάντοτε με την ανάλογη σοβαρότητα και ενδιαφέρον τις ιστορικές παραμέτρους των βιβλικών κειμένων. Ανέλυαν με προσοχή τα δεδομένα των βιβλικών διηγήσεων, τον τρόπο που έδρασαν οι ιεροί συγγραφείς, την παράδοση των βιβλίων και της συλλογής τους από γενεά σε γενεά, τους τρόπους και τις αρχές ερμηνείας τους.

Η μελέτη της θεολογικής σκέψης των πατέρων αποτελεί πηγή έμπνευσης για τη σύγχρονη θεολογία και υποδεικνύει τους βασικούς κανόνες προσέγγισης των βιβλικών κειμένων αρμονικά και ισορροπημένα με τη θεολογία της Εκκλησίας και την καθολικότητά της και χωρίς τον κατακερματισμό της μονομερούς ακαδημαϊκής εξειδίκευσης.

Σημαντικός σταθμός στην ερμηνευτική παράδοση της Εκκλησίας υπήρξε ο Μ. Αθανάσιος, ο οποίος έζησε και έδρασε σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη και ευαίσθητη περίοδο της ιστορίας της. Συμπίπτει με την Α' Οικουμενική Σύνοδο, που σηματοδοτεί την έναρξη της αποτύπωσης της βιβλικής διδασκαλίας σε επίσημα δογματικά κείμενα οικουμενικής και διαχρονικής εμβέλειας. Στο σπουδαίο θεολογικό του έργο μπορεί κανείς να διακρίνει σαφώς ένα πλούσιο βιβλικό υπόβαθρο να στηρίζει τη δογματική του διδασκαλία, και συγχρόνως να θαυμάσει τον τρόπο αρμονικής σύνδεσης και από κοινού χρησιμοποίησης της ερμηνευτικής με τη δογματική θεολογία.

Με την παρούσα μελέτη, που επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στη μεγάλη αυτή εκκλησιαστική φυσιογνωμία, εγκαινιάζουμε μία σειρά μελετών στο ερμηνευτικό έργο των Πατέρων, με τις οποίες θα επιχειρήσουμε να συγκεντρώσουμε και να αξιοποιήσουμε υπό το πρίσμα της νεώτερης επιστημονικής έρευνας τα σημαντικότερα δεδομένα, που μας προσφέρουν τα πατερικά κείμενα και αφορούν κυρίως στα εισαγωγικά θέματα της Αγ. Γραφής. Από αυτά θα επιδιώξουμε να επισημάνουμε και να αναδείξουμ τα διαχρονικά εκείνα στοιχεία, που μας βοηθούν για τη μελέτη της Αγ. Γραφής στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Αθανάσιος Παπαρνάκης
Θεσσαλονίκη

Μνήμη Ωσηέ του προφήτου, 2008

  ΠΡΟΛΟΓΟΣ 9
  ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 11
  ΕΙΣΑΓΩΓΗ 13
 
1. Η ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
 
1. Η Παλαιά Διαθήκη ως θεόπνευστο κείμενο 19
2. Φύση της θεοπνευστίας 30
  α) Η ενέργεια του θείου παράγοντα 32
  β) Η συνέργεια του ανθρώπινου παράγοντα 39
  γ) Διάκριση αποκαλύψεως και Αγ. Γραφής 44
3. Έκταση της θεοπνευστίας 46
  α) "Εις πάσαν την Γραφήν" 46
  β) Το "γράμμα" και το "πνεύμα" του ι. κειμένου 48
  γ) Οι ανθρωποπαθείς εκφράσεις 51
  δ) Οι παραθέσεις από ειδωλολατρικές πηγές 53
4. Συνέπειες της θεοπνευστίας 54
  α) Το αλάθητο του ι. κειμένου 54
  β) Η ως προς τη σωτηρία αυτάρκεια του ι. κειμένου 57
  γ) Το ι. κείμενο ως πηγή της θεογνωσίας 59
  δ) Η συμμόρφωση με τη διδασκαλία του ι. κειμένου 60
  ε) Η προσοχή και η διάκριση στη μελέτη του ι. κειμένου 62
5. Γνωρίσματα της θεοπνευστίας 62
  α) Η ομοφωνία της διδασκαλίας 63
  β) Τα πρόσωπα των ι. συγγραφέων 65
  γ) Η ενυπάρχουσα πνευματική χάρις 66
  δ) Ο πανανθρώπινος σωτηριώδης χαρακτήρας των ι. κειμένων 67
  ε) Η παράδοση της Εκκλησίας 68
 
2. Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
 
1. Η ΛΘ' Εορταστική επιστολή και ο κανόνας του Μ. Αθανασίου 71
  α) Η επιστολή 71
  β) Ο κατάλογος των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης 73
2. Η σχέση του κανόνα του Μ. Αθανασίου με άλλους κανόνες 79
3. Ο κανόνας της Παλαιάς Διαθήκης στα έργα του Μ. Αθανασίου 87
  α) Γενικές αναφορές στο περιεχόμενο του κανόνα 87
  β) Ειδικές αναφορές στα επί μέρους βιβλία. Η χρήση τους 90
4. Τα Δευτεροκανονικά βιβλία 122
  α) Ερμηνείες της νεώτερης έρευνας περί της θέσεως των δευτεροκανονικών βιβλίων στα έργα του Μ. Αθανασίου 122
  β) Η μαρτυρία της ΛΘ' Εορταστικής επιστολής 126
      i. Η σύνταξη του καταλόγου 127
      ii. Η αξία των "κανονιζομένων" βιβλίων
128
      iii. Η αξία των "αναγινωσκομένων" βιβλίων
129
      iv. Η ιουδαϊκή παράδοση
132
      v. Η εκκλησιαστική παράδοση
137
      vi. Οι αιρετικοί
142
  γ) Ο κανόνας του Μ. Αθανασίου και η θέση της Εκκλησίας 144
 
3. ΑΡΧΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
 
  Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 150
1. Η διάκριση κτιστού και ακτίστου 150
2. Η ενανθρώπηση του Λόγου 155
3. Η Εκκλησία ως κανόνας της ερμηνείας 158
4. Η πίστη στη θεοπνευστία του ι. κειμένου 162
  Β. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ 164
1. Αρχές ως προς τον ερμηνευτή 164
  α) Η αγιότητα του βίου 164
  β) Η ευσέβεια 165
  γ) Η προσοχή και η διάκριση 169
  δ) Η εμπειρία της Γραφής 171
2. Αρχές ως προς την ερμηνευτική μέθοδο 173
  α) Η "συναγωγή της διανοίας της Γραφής" 173
  β) Η επεξεργασία των βιβλικών εννοιών διά της φυσικής λογικής 177
  γ) Η διά της Καινής ερμηνεία της Παλαιάς Διαθήκης 181
3. Αρχές ως προς το ερμηνευόμενο κείμενο 189
  α) "Αι λέξεις" και "αι αλήθεια" 189
  β) "Τα εν παροιμίαις λεγόμενα" 195
  γ) Ο "διπλός νους" 196
  δ) Το "έθος", "η συνήθεια" ή το "ιδίωμα" της Γραφής 198
  ε) Η "ακολουθία" ή ο "ειρμός του αναγνώσματος" 200
  στ) Το "πρόσωπον", ο "καιρός" και το "πράγμα" ή η "αιτία" 202
  ΕΠΙΛΟΓΟΣ 207
  ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 215




Login-iconLogin
active³ 5.4 · IPS κατασκευή E-shop · Όροι χρήσης